11. Hukuk Dairesi 2026/3024 E. , 2026/4455 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi (Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi sıfatıyla)
SAYISI : 2024/288 Esas, 2026/11 Karar
HÜKÜM : Asıl davanın kabulü, karşı davanın reddi
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davalı-karşı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
KARAR
I. DAVA
1.Asıl davada davacı-karşı davalı vekili dava dilekçesinde; makina üretimi yapan müvekkilinin “Kurutulmuş Meyve Toplama Makinası” buluşu ile ilgili Türk Marka ve Patent Kurumu'na (TÜRKPATENT) başvurusu üzerine ... numarası ile faydalı model belgesi aldığını, müvekkilinin bu makinenin üretimini 06.01.2016 tarihinden beri yaptığını, sektörde kullandığını, tanıttığını, davalının, müvekkiline ait makineyi takliden üretip sattığını, davalıya ait faydalı modelin tarifnamesinde faydalı modelin amacı ve konusunun müvekkiline ait tarifnamenin aynı amaç ve konusu ile benzerlik taşıdığını, davalının, müvekkiline ait faydalı modelin ismini değiştirerek TÜRKPATENT'e başvurusuyla “Kuru Üzüm Toplama Makinesinde Çul Aktarım Sistemi” adında ... sayılı faydalı model aldığını, davalının başvurusunun Kurumun dikkatinden kaçarak kabul edildiğini, Kanuna aykırı belge verildiğini, davalının haksız rekabette bulunduğunu ileri sürerek davalının lehine TR ... sicil numarası ile tescilli faydalı modelin hükümsüzlüğü ile sicilden terkinini, davalının müvekkili adına tescilli .... sayılı faydalı model haklarına tecavüzde bulunarak 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nu (6769 sayılı Kanun), 556 sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’yi (556 sayılı KHK) ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun (6102 sayılı Kanun) haksız rekabet hükümlerini ihlal ettiğinin tespitini, ihtiyati tedbir yoluyla faydalı model hakkına tecavüz teşkil eden fiillerin durdurulmasını talep etmiştir.
2.Karşı davada davacı-asıl davada davalı vekili karşı dava dilekçesinde; davacının talebine mesnet gösterdiği ... numaralı faydalı modelinin yenilik kriterini taşımadığını, istemlerde bahsedilen unsurların bir çoğunun müvekkiline ait 2014/..., ... no.lu faydalı model ve ... no.lu tasarım tescillerinde bulunduğu gibi bir çoğunun da bu makineler için kimsenin tekeline bırakılamayacak olmazsa olmaz unsurlar içinde yer aldığını ileri sürerek 2016/... sayılı faydalı model belgesinin hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
1.Asıl davada davalı-karşı davada davacı vekili asıl davaya cevap dilekçesinde; müvekkiline ait faydalı modelin hükümsüzlüğü talep edilmiş ise de dilekçe içeriğinde haksız rekabetten ve faydalı model hakkına tecavüzden de bahsettiğini, davacının talebi ve dayandığı vakıaların açık ve net bir şekilde anlaşılamadığını, müvekkilinin üzüm makinaları ürettiğini, 8 adet faydalı model başvurusu ve 2 adet de tescilli endüstriyel tasarımının bulunduğunu, bu konuda ilk faydalı model tescilinin de 2013 yılında gerçekleştirildiğini, 2013 yılında tescil başvurusunda bulunulmadan önce de bu alanda üretim yapıldığını, gerçek durumun davacının iddialarının tam tersi olduğunu, karşı davalının müvekkilinin faydalı modellerini isim değiştirerek tescil ettirdiğini savunarak davanın reddini istemiştir.
2.Karşı davada davalı-asıl davada davacı vekili karşı davaya cevap dilekçesinde; karşı davanın süresinde açılmadığını, karşı davacının dayandığı faydalı modellerin müvekkilinin buluşuyla ilgisinin olmadığını, zaten karşı davacının itirazının TÜRKPATENT tarafından reddedilerek müvekkiline belge verildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; asıl dava yönünden; birbirleri ile kıyaslanan sistemlerin birbirleri ile belirtilen unsurlarının ve hareket aktarma elemanlarının, bu elemanların çalışma eksenlerinin, sistemde yerine getirdikleri fonksiyonların ve bu fonksiyonu yerine getirme
biçimlerinin benzer olduğu, hükümsüzlüğü talep edilen davalıya ait ... başvuru no.lu faydalı model belgesinde yer alan istem ve şekiller ile tarif edilen sistemde yer alan bileşenler ve bu bileşenlerin sistem içerisinde fonksiyonu yerine getirme şekillerinin davacının dayanak 2016 /... tescil numaralı faydalı model belgesindeki sistem bileşenleri ve
çalışma şekilleri ile benzer olduğu ve ... no.lu faydalı model belgesinde tanımlanan sistemin 2016/... tescil numaralı faydalı model belgesi kapsamında
kaldığı gerekçesi ile asıl davanın kabulüne, karşı dava yönünden; davalı / karşı davacı vekili tarafından ... no.lu faydalı modelin yenilik vasfı bulunmadığı belirtilerek dosyaya dayanak olarak ... no.lu tasarım tescili, ... no.lu faydalı model, ... no.lu faydalı modelin sunulduğu, dayanak olarak sunulan ... no.lu tasarım tescili açısından yapılan karşılaştırmada dava konusu asıl davacı-karşı davalıya ait ... no.lu faydalı modelin karşılaştırılmasında konstrüktif yapı, diagonal çalışma tezgahı, tambur öğesi ve konveyör öğesi yönünden birbirlerinden farklı özellikler taşıdıkları, davacı / karşı davalı tarafa ait ... no.lu faydalı model belgesindeki şekiller ile dayanak olarak sunulan ... tescil no.lu tasarımın görsel kıyaslaması sonucunda tasarımlarda yer alan tasarım öğelerinin birbirlerine ve tasarımın geneline göre farklı form, konum ve ebat ilişkisinde oldukları, bu nedenle sunulan ... no.lu tasarımın yenilik vasfını etkilemeyeceği, bir diğer dayanak olarak sunulan 2014/... başvuru no.lu faydalı model belgesi ile davacı-karşı davalının ... no.lu faydalı modelinin karşılaştırılması sonucunda kıyaslandığı sistemde ikinci kapak, irtibatlı olduğu şaft ve irtibatlı zincir dişli unsurlarının varlığının gözükmediği, büyük kapak ve hidromotor unsurlarının ise tanımlanan fonksiyonlarını farklı şekillerde yerine getirdikleri, bu doğrultuda hükümsüzlüğü talep edilen 2016/ ... başvuru no.lu faydalı model belgesinde yer alan istem ve şekiller ile tarif edilen sistemde yer alan bileşenler ve bu bileşenlerin sistem içerisinde fonksiyonu yerine getirme şekillerinin 2014/... tescil numaralı faydalı model belgesi kapsamında olmadığı, davalı-karşı davacı tarafından bir diğer dayanak olarak sunulan 2014/... başvuru no.lu faydalı model belgesi ile davacı-karşı davalının ... no.lu faydalı modelinin karşılaştırılması sonucunda kıyaslandığı sistemde ikinci kapak, irtibatlı olduğu şaft, hidromotor ve irtibatlı zincir dişli unsurlarının varlığının gözükmediği, büyük kapak unsurunun ise tanımlanan fonksiyonlarını farklı şekillerde yerine getirdikleri, bu doğrultuda hükümsüzlüğü talep edilen 2016/... başvuru no.lu faydalı model belgesinde yer alan istem ve şekiller ile tarif edilen sistemde yer alan bileşenler ve bu bileşenlerin sistem içerisinde fonksiyonu yerine getirme şekillerinin 2014/... tescil numaralı faydalı model belgesi kapsamında olmadığı gerekçesi ile karşı davanın reddine karar verilmiş, hüküm, davalı-karşı davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
IV. TEMYİZ
A. Dava ve Hukuki Nitelendirme
Asıl dava faydalı modele tecavüzün tespiti, durdurulması, asıl dava davalısı adına tescilli 2016/... sayılı faydalı modelin hükümsüzlüğü, karşı dava, karşı davalı adına tescilli 2016/00169 sayılı faydalı modelin hükümsüzlüğü istemine ilişkindir
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dosyadaki yazılara, İlk Derece Mahkemesince 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 373/4 hükmü uyarınca uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı-karşı davacı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde değildir.
V. SONUÇ: Yukarda açıklanan nedenlerle, davalı-karşı davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile İlk Derece Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, temyiz harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına mahal olmadığına, 09.09.2026 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.