5. Hukuk Dairesi 2026/2543 E. , 2026/12354 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/1194 Esas, 2025/1103 Karar
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Elazığ 3. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2025/162 Esas, 2025/200 Karar
Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın usulden reddine karar verilmiştir.
Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı kurum tarafından müvekkil tarafından müvekkil davacılara ait tapunun Elazığ ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 48... parsel sayılı taşınmazın Maliye Hazinesi adına tescil edilmeden önceki müştereken iştiraken malikleri olduğunu, bahse konu taşınmazın bulunduğu alanın 2020 yılındaki Elazığ/... depremi sonrasında Cumhurbaşkanlığı Kararı ile 6306 sayılı Kanun kapsamında riskli alan ilan edildiğini, akabinde davalı ... tarafından kentsel dönüşüm uygulaması yapılarak taşınmaza fiilen el atıldığını, ayrıca tapu kaydından anlaşıldığı üzere dava konusu taşınmazın 24.11.2022 tarihinde 6306 sayılı Kanun'un 6/A maddesi uyarınca müvekkillerin bilgisi ve onayı dışında Hazine adına da tescil edildiğini, davalı Bakanlık müvekkillerine ait taşınmaza her hangi bir kamulaştırma işlemi yapmadan haksız olarak el koyduklarını, fazlaya ilişkin her türlü dava ve talep haklarının saklı kalmak kaydıyla 10.000,00 TL kamulaştırmasız el atma tazminatının dava tarihinden itibaren işleyecek kamu alacakları için öngörülen en yüksek faizi birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı idare vekili cevap dilekçelerinde özetle; idari yargının görevli olması nedeniyle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın usulden reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; devletin kusursuz sorumluluğu ilkesi çerçevesinde, kamulaştırmasız el atma nedeniyle zarar gören taşınmaz sahiplerinin, zararlarının tazmin edilmesi için adli yargıya başvurmaları gerektiği ile ilgili içtihatların var olduğunu, kamulaştırmasız el atmanın, idarenin taşınmazlara hukuka aykırı müdahalesi olduğunu ve fiili el atmalarda görevli yargı yerinin adli yargı olduğunu, bu hususun içtihatlarla da sabit olduğunu, bu bağlamda, kamulaştırmasız el atma davalarında idarenin fiili müdahalesi söz konusu olduğunda, adli yargının görevli olduğu yönünde yargı kararları bulunduğunu, dolayısıyla, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (2577 sayılı Kanun) 2 nci maddesinin 1 inci fıkrasının (b) alt bendinin bu tür davalarda uygulanmayacağını ve davaların adli yargıda görülmesi gerektiğini ileri sürmüştür.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafça davalı idarenin 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanuna aykırı davranışı ve haksız fiil nedenine dayalı tazminat istemli açılan davada, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2 nci maddesinin 1 inci fıkrasının (b) alt bendine yer alan idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları hükmü gereğince, uyuşmazlığın çözümünde idari yargı görevli olduğundan, İlk Derece Mahkemesince davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine dair verilen kararın usul ve kanuna uygun olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrarla kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat istemine ilişkindir.
2. Değerlendirme
1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Davacıdan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
07.09.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.