8. Hukuk Dairesi 2025/3704 E. , 2026/4856 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ: Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/4 E., 2025/363 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ: ... Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2019/24 E., 2021/98 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ... vekili ve davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
1. Kadastro sırasında, Tunceli ili ... ilçesi ... köyü çalışma alanında bulunan 1 07... parsel sayılı 51.399,07 m² yüzölçümündeki taşınmaz ve 1 11... parsel sayılı 13.650,11 m² yüzölçümündeki taşınmaz, ham toprak vasfıyla davalı Hazine adına tespit ve tescil edilmiştir.
2. Davacı ... vekili dava dilekçesinde; Tunceli ili ... ilçesi ... köyü 1 11... parsel sayılı taşınmazın tamamı ile 1 07... parsel sayılı taşınmazın ekli krokide (A) harfi ile gösterilen 2.802,58 m²lik kısmının davalı Hazine adına tespit ve tescil edildiğini, taşınmazların 25 yılı aşkın süredir davacının zilyetliği ve tasarrufu altındaki yerlerden olup, Hazinenin taşınmazlarla ilgi ve alakasının bulunmadığını ileri sürerek, taşınmazların kadastro tespitinin iptali ile davacı ... adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Hazine temsilcisi cevap dilekçesinde; dava konusu taşınmazların Devletin hüküm ve tasarrufu altında olan taşınmazlardan olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; her ne kadar mahalli bilirkişi ve tespit bilirkişileri beyanlarında 1 07... parsel sayılı taşınmazı davacının arsa vasfıyla kullandığını belirtmiş iseler de; incelenen hava fotoğraflarında dava konusu bu kısmın herhangi bir şekilde kullanıldığına ilişkin iz veya emareye rastlanılmadığı, ziraat mühendisi bilirkişi raporunda dava konusu taşınmazın tarım arazisi niteliğinde olmadığına ilişkin tespit birlikte değerlendirildiğinde; soyut beyanlar yerine bilimsel verilerle tanzim edilmiş raporlara itibar edilerek dava konusu bu taşınmazın tarım arazisi olmadığı ve malik sıfatıyla zilyetlik şartının gerçekleşmediği kanaatine varıldığı; davacı, 1 11... parsel sayılı taşınmazın tamamını dava konusu etmiş ise de; incelenen hava fotoğraflarında zilyetliğe konu olabilecek şekilde kullanılan kısmın taşınmazın güney kısmında kalan ve hava fotoğraflarında ekilip biçildiği anlaşılan yer ile eski ev yerinden ibaret olduğu, bu kısmın 1956 yılından bölgede terör olaylarının başladığı 1990'lı yıllara kadar tarım toprağı olarak davacı tarafından arpa, buğday, fiğ ve yonca ekilip biçilmek suretiyle ve ev yeri olarak kullanıldığı, bakiye kısımda ise herhangi bir zilyetliğin söz konusu olmadığı gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne kısmen reddine, Tunceli ili ... ilçesi ... köyü 1 07... parsel sayılı taşınmaz açısından açılan davanın reddine; Tunceli ili ... ilçesi ... köyü 1 11... parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının iptaline, 14.07.2021 havale tarihli bilirkişi raporuna ekli krokide (B3) 1424,70, (A1) 11346,64, (B2) 918,72 harfleri ile gösterilen kısımların davacı ... adına tarla vasfıyla tapuya tesciline, bakiye kısmın Hazine adına ham toprak vasfıyla tapuya tesciline karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ... vekili ve davalı Hazine temsilcisi tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ileri sürülen istinaf nedenlerine, kamu düzenine ilişkin hususlara, dosyadaki belgelere, taraflarca ileri sürülen ve kararın dayandığı delillerle kanuna uygun gerektirici sebeplere, İlk Derece Mahkemesince delillerin takdirinde usul ve kanuna aykırılık görülmemesine, mahalli bilirkişi ve tanık beyanları ile 19 73... tarihli hava fotoğrafları dikkate alındığında davacı adına tesciline karar verilen kısımlarda zilyetlikle iktisap koşullarının gerçekleştiği ve iradi terk koşullarının da bulunmadığı ve diğer kısımlarda ise zilyetlikle kazanım koşullarının bulunmadığının anlaşıldığı gerekçesiyle, davacı ... vekilinin ve davalı Hazine temsilcisinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
1. Davacı ... vekili temyiz dilekçesinde; reddedilen kısım yönünden verilen kararın usul ve kanuna aykırı olduğunu, bu kısımlarda da davacı lehine kazanım koşullarının gerçekleştiğini ileri sürerek, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.
2. Davalı Hazine temsilcisi temyiz dilekçesinde; taşınmaz üzerinde uzun süredir zirai faaliyet bulunmadığını, zilyetlikle kazanım koşullarının davacı yararına gerçekleşmediğini, ayrıca (A1) harfi ile gösterilen kısmın yüzölçümünün hatalı yazıldığını ileri sürerek, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, kadastro öncesi sebebe dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.
1. Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369/1. maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden biri bulunmadığına göre, İlk Derece Mahkemesi ile Bölge Adliye Mahkemesi kararlarındaki gerekçeler dikkate alındığında temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davacı ... vekilinin tüm, davalı Hazine temsilcisinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. 6100 sayılı Kanun'un 297. maddesi gereğince Mahkemeler, doğru, infazı kabil, infaz sırasında tereddüt oluşturmayacak ve taşınmaz hakkında infazı kabil sicil oluşturmaya elverişli şekilde karar vermek zorundadır. Eldeki davada, hükme esas alınan 14.07.2021 havale tarihli fen bilirkişi raporunda (A1) harfi ile gösterilen kısmın yüzölçümü 3.346,64 m² olarak hesaplanmış olup, İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının üçüncü bendinde (A1) 11.346,64 m² olarak yazılması usul ve kanuna aykırılık oluşturduğu gibi, hükmün infazında da tereddüte neden olacağından isabetli değildir.
Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 6100 sayılı Kanun'un 370/2. hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılması ve İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekmiştir.
VI. KARAR
Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı ... vekilinin tüm, davalı Hazine temsilcisinin sair temyiz itirazlarının REDDİNE,
(2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi kararının, hüküm fıkrasının (3) numaralı bendindeki "... (A1) 11.346,64" kısmının hükümden çıkartılarak yerine "... (A1) 3.346,64" ifadesinin yazılması suretiyle hükmün bu şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
Peşin harcın istek halinde temyiz edene iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
07.09.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.