11. Hukuk Dairesi 2026/3 E. , 2026/4357 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/332 Esas, 2025/381 Karar
HÜKÜM : Yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın reddi
İLK DERECE MAHKEMESİ : Denizli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2023/1199 E., 2024/1447 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
KARAR
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilleri aleyhine kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla yapılan icra takibine konu 200.000,00 euro bedelli senetteki imzanın müvekkilleri murisine ait olmadığını, muris ile davalı arasında davalıya senet verilmesini gerektirecek bir ilişki bulunmadığını, imzanın murise ait olduğu kabul edilse dahi senedin hile alındığını, dava konusu senet dışında yine davalı tarafından takibe konu edilmiş bir adet 700.000,00 TL bedelli senet ile ilgili ceza davasının devam ettiğini, dava konusu senette herhangi bir bedel kaydının bulunmadığını, davalının miras kalan malların büyük kısmını ele geçirmek maksadıyla kötüniyetli hareket ettiğini ileri sürerek müvekkillerinin dava konusu senetten dolayı borçlu olmadıklarının tespitine, senedin iptaline, kötüniyet tazminatı ile para cezasına karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı cevap vermemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Denizli Cumhuriyet Başsavcılığının 2022/24527 sayılı soruşturma dosyasında ... Jandarma Kriminal Laboratuvar Amirliğinden alınan yazı ve imza incelemesi raporunda ve Denizli 3. İcra Hukuk Mahkemesinin 2022/938 sayılı dosyasında İstanbul Adli Tıp Kurumundan aldırılan raporlar ile dava konusu senetteki imzanın davacıların murisine ait olduğunun anlaşıldığı, bu bilirkişi raporları hükme esas almaya elverişli olduğundan imza incelemesi yönünden yeniden bilirkişi raporu alınmasına gerek görülmediği, davacıların takibe dayanak bonodaki imzanın murise ait olmadığını ispatlayamadığı, dosya kapsamında dinlenen tanık beyanlarına, Denizli Cumhuriyet Başsavcılığının 2022/24527 Soruşturma sayılı dosyasına ve tüm dosya kapsamına göre davacıların senedin murisin elinden hile ile çıktığını ispatlayamadığı, icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesine yönelik 16.06.2023 tarihli ihtiyati tedbir kararının uygulanmasıyla 2004 sayılı İcra İflas Kanunu'nun (İİK) 72/4 hükmünün de uygulama alanı bulduğu gerekçesiyle davanın reddine, asıl alacağın %20'si oranında davacılar aleyhine tazminata karar verilmiş, hüküm, taraf vekillerince istinaf edilmiştir.
IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafın, senetteki imzanın miras bırakana ait olmadığı iddiasının Jandarma Kriminal ve Adli Tıp Kurumu (ATK) raporlarıyla sübut bulmadığı, davalının annesi ...'ın Denizli Cumhuriyet Başsavcılığının 2022/24527 Soruşturma sayılı dosyasında müşteki olarak verdiği ifadesinde hile iddiaları doğrulanmış ise de icra takibinde kendisi de borçlu olduğundan menfaat çatışması bulunduğu için adı geçenin beyanının hükme esas alınamayacağı, dinlenen diğer tanıkların beyanlarında hileye ilişkin somut bir ifade bulunmadığı, takibin tedbiren durdurulmasına karar verildiğinden İİK'in 72/4 hükmü uyarınca icra inkar tazminatına hükmedilmesinin doğru olduğu, davacılar vekilinin istinaf itirazlarının yerinde görülmediği, davalı istinafına gelince, İİK'nın 72/4 hükmüne göre dava alacaklı lehine neticelenirse ihtiyati tedbirin kararının kalkacağı, bu emredici hükme rağmen İlk Derece Mahkemesinin ihtiyati tedbir kararının devamına karar vermesinin doğru olmadığı, menfi tespit davasının reddi ile birlikte ihtiyati tedbirin devamına ve kaldırılmasına ilişkin bir hüküm kurulmasına gerek bulunmadığı, nitekim menfi tespit davasının reddi ile birlikte ihtiyati tedbir kararının kendiliğinden kalkacağı, bu durumda ihtiyati tedbirin karar kesinleşinceye kadar devamına ilişkin hükmün kaldırılması gerektiği gerekçesi ile davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmasına, davanın reddine, davacılar aleyhine asıl alacağın %20'si oranında tazminata hükmedilmesine karar verilmiş, hüküm, davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Hukuki Nitelendirme ve Uyuşmazlık
Dava, sahtecilik ve hile hukuki sebebine dayalı menfi tespit talebine ilişkin olup uyuşmazlık, davalının dava konusu senedi anneannesinden hile ile alıp almadığı veya senetteki imzanın keşideciye ait olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
B.Değerlendirme ve Gerekçe
1.İlk Derece Mahkemesince, icra hukuk mahkemesi ve savcılık soruşturma dosyasında alınan imza inceleme raporlarına göre dava konusu senetteki imzanın keşideciye ait olduğu ve senedin hile ile murisin elinden çıktığının ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince, davalının annesinin savcılık aşamasında verdiği beyan ile hile olgusu ispatlanmış ise de, bu kişinin de icra takibinde borçlu olması sebebi ile menfaat çatışmasından dolayı tanıklığının hükme esas alınamayacağı, davanın reddi ile birlikte ihtiyati tedbir kararı kendiliğinden kalkacakken, kararın kesinleşmesine kadar tedbirin devamına hükmedilmesinin doğru olmadığı gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Somut olayda, dava dilekçesinde eldeki davaya konu senette olduğu gibi, yine keşidecisi müteveffa ... olan ve davalı tarafından icra takibine konu edilmiş 700.000,00 TL'lik senet ile ilgili ceza yargılaması devam eden dosyadan bahsedilmiş, davacı vekili 01.10.2024 tarihli dilekçesi ile ceza dosyasındaki davalının beyanları ile ilgili bir kısım duruşma tutanaklarını sunmuştur. Bu tutanaklarda yer alan ifadelerde dava konusu senet ile de bağ kurulduğu ve dava konusu senedin sebebine ilişkin farklı hususlara yer verildiği, ancak mahkemece Nazilli 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2022/250 E. sayılı ceza dosyasının/içindeki beyanların incelenmediği anlaşılmaktadır.
Anılan Nazilli 1. Ağır Ceza Mahkemesince verilen 08.07.2025 tarihli ve 2025/263 K. sayılı karar ile davalının cezalandırılmasına hükmedilmiş, 28.04.2026 tarihi itibarı ile de karar kesinleşmiştir.
Öte yandan dava konusu senetteki imza ile ilgili olarak, ... Jandarma Kriminal Laboratuvar Amirliği'nden alınan 07.11.2022 tarihli bilirkişi raporunda imzanın kuvvetle muhtemel ... eli ürünü olduğunun belirtildiği, Denizli 3. İcra Hukuk Mahkemesinin 2022/398 E. sayılı dosyasında ATK'dan alınan 04.10.2023 tarihli raporda ise imzanın müteveffa ... eli ürünü olduğunun tespit edildiği belirtilip Mahkemece bu raporların yeterli olduğundan bahisle tekrar imza incelemesi yapılması gereksiz görülmüş ise de, her iki raporun da kati kuvvette imzanın müteveffaya ait olduğunu tevsik etmediği dikkate alınarak ATK Genişletilmiş Fizik İhtisas Dairesi'nden imza incelemesine yönelik yeni bir rapor alınması gerekirken bu hususun gözetilmemesi doğru olmamıştır.
Bu nedenle, ATK Genişletilmiş Fizik İhtisas Dairesinden alınacak rapor, davalının Nazilli 1. Ağır Ceza Mahkemesinde görülen ceza davasındaki ifadeleri, hile yönünden dinlenen tanık beyanları, senette talil olup olmadığı hususları birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik inceleme ile karar verilmesi doğru olmamış bozmayı gerektirmiştir.
2.Bozma sebebine göre davacıların diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına karar verilmiştir.
VI. SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacıların temyiz itirazlarının kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacıların diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'un 373/2 hükmü uyarınca dava dosyasının Bölge Adliye Mahkemesi'ne gönderilmesine, peşin alınan temyiz karar harcının istekleri hâlinde ilgililere iadesine, 07.09.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.