T.C. Yargıtay
10. Hukuk Dairesi
10. Hukuk Dairesi
Esas No: 2023/10578
Karar No: 2023/11997
Karar Tarihi: 28.11.2023
10. Hukuk Dairesi 2023/10578 E. , 2023/11997 K.
MAHKEMESİ: ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1491 E., 2023/1471 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE
MAHKEMESİ: Afyonkarahisar 1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/238 E., 2022/130 K.
Taraflar arasındaki aksi Kurum işlemlerinin iptali ile yersiz olduğu gerekçesi ile tahakkuk ettirilen fark prim borcunun bulunmadığının tespiti ve teşviksiz belge istemine dair Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine dair karar verilmiştir.
Kararın davacı tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacının istinaf isteminin esastan reddine dair karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı idare vekili, 30.11.2015 havale tarihli dava dilekçesi ile ;davalı ... 22.01.2015 tarih ve 63665751/20701/421694 sayılı "Genel" yazısı ile; Öğretmenevleri ve Akşam Sanat Okulu Müdürlüklerinin Milli Eğitim Bakanlığ'na bağlı kamu kurumu ve kuruluşları olduğu gerekçesi ile, öğretmenevleri ile öğretmenevi ve akşam sanat okullarının yararlanmakta oldukları "sigora teşvik primi" uygulamasına son verdiğini ve 2008 yılından itibaren, anılan teşvik kapsamındaki hazine katkı paylarının, bu teşvikten yararlanan öğretmenevi müdürlüklerinden tahsil edilmesine karar verdiğini, öğretmenevleri ile öğretmenevi ve akşam sanat okullarının Milli Eğitm Bakanlığı'na bağlı kamu kurum ve kuruluşu olarak değerlendirilmesinin mümkün olmadığını ileri sürerek, “sigorta teşvik primi” uygulamasına son veren Afyonkarahisar Sosyal Güvenlik Î1 Müdürlüğünün 26.01.2015 tarih ve 11810764/47652.003/1.363.968 sayılı işleminin iptali ile uğranılan zararın yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; zamanaşımı, hak düşürücü süre, derdestlik, husumet, görev ve yetki itirazında bulunduklarını, davacı hakkında kendisince yapılan işlemlerin yasaya ve hukuka uygun olduğunu, davacının teşvikten yersiz faydalandırıldığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "...Mahkememizin 2017/72 Esas 2021/37 Karar sayılı ilamıyla davanın reddine karar verilmiştir. Davacı vekilnin istinaf talebi üzerine dosya ... Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmiş, 10.Hukuk Dairesi'nin 11.01.2017 tarih 2016/164 Esas 2017/33 Karar sayılı ilamıyla, "Öncelikli olarak İl Milli Eğitim Müdürlüğünün tüzel kişiliği ve taraf ehliyeti bulunmadığından Milli Eğitim Bakanlığının taraf olması sağlanmalıdır. İkinci olarak Dairemizin önceki iade kararından sonra yürürlüğe giren 7103 sayılı Kanun'un 70 inci maddesi ile 5510 sayılı Kanun'a eklenen ek 17 nci madde kapsamında davacı tarafın kuruma başvurusu sağlanmalıdır. Bu başvuru üzerine sorunun idari yoldan çözülmesi halinde davanın konusuz kalacağı dikkate alınarak karar verilmelidir. İdare sorunu çözmezse şimdiki gibi davanın esası hakkında karar verilmelidir. Kurumun idari yoldan sorunu çözmesi halinde verilecek kararda yukarıda anılan ek 17 nci maddenin 4 üncü fıkrasının Anayasa Mahkemesinin 19.02.2020 gün ve 2018/139 Esas, 2020/12 Karar sayılı kararı ile iptaline karar verilmiş olması sebebiyle bu yeni durumunda dikkate alınması gerekir. "Gerekçesi ile mahkememiz hükmü ortadan kaldırılarak dosya mahkememize gönderilmiş ve mahkememizin 2021/238 Esas sırasına kaydı yapılmıştır.
Mahkememizce ortadan kaldırma kararı sonrası davacının kuruma yapmış olduğu başvuru akıbeti sorulmuş olup, başvurusu hakkında işlem yapılmayacağının davalı Kurumca bildirildiği görülmüştür. Danıştay 15.Dairesinin 2015/2896 sayılı kararının, öğretmenevleri ve akşamsanat okullarına ilişkin kısmı yönünden kaldırılmasına karar verildiği, öğretmenevi ile akşamsanat okulları müdürlüklerine ait kantin ve lokanta işletmesi işi işyerlerinin kamu iş yeri niteliği taşıdığı, bu sebeple prim indiriminden yararlanamayacağı kanaatine varılarak sübut bulmayan davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
İstinaf başvurusunda bulunan davacı, kendisi hakkında, aksi yöndeki mahkeme kararının kaldırılması amacıyla istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "... ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleri ile dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir..."
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı, kendisi hakkında redde dair verilen kararın, usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, aksi yöndeki mahkeme kararının bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacı hakkında davalı kurumca bağlanan ve ödenen yaşlılık aylığında hesaplama hatası ile eksik ödemenin olup olmadığı hususundadır.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanunun 81 inci maddesi hükümleridir.
3. Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre, karar usul ve kanuna uygun olup, davacı tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
28.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.