5. Hukuk Dairesi
Esas No: 2023/12570
Karar No: 2024/2158
Karar Tarihi: 26.02.2024
5. Hukuk Dairesi 2023/12570 E. , 2024/2158 K.
MAHKEMESİ:Sulh Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2023/2248 Esas, 2023/2365 Karar
I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR
A. Nevşehir Sulh Hukuk Mahkemesinin 08.12.2022 Tarihli ve 2022/2522 Esas, 2022/2532 Karar Sayılı Kararı
Hükümlünün mahkumiyetine esas ceza dosyasında verdiği savunmasında Aksaray'da bulunan ... isimli mahallede dört Afgan uyruklu arkadaşıyla kaldığını beyan ettiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
B. Aksaray 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 19.01.2023 Tarihli ve 2023/28 Esas, 2023/74 Karar Sayılı Kararı
Kısıtlı adayı hükümlünün cezaevine girmeden önceki son yerleşim yeri adresi hususunda tercüman vasıtasıyla alınan beyanında cezaevine girmeden önceki sakin olduğu yerin İstanbul ili Aksaray semti olduğunu belirttiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
C. İstanbul 18. Sulh Hukuk Mahkemesinin 12.06.2023 Tarihli ve 2023/567 Esas, 2023/721 Karar Sayılı Kararı
Kısıtlı adayı hükümlünün mahkumiyete esas ceza dosyasındaki savunmasında İstanbul'a gezmek amaçlı geçici olarak geldiğini belirttiği, bu sebeple sakin olduğu yerin İstanbul olduğunun kabulünün mümkün olmadığı, bu nedenle Türk vatandaşı olmayan hükümlünün mahkumiyetine esas suçun işlendiği yerin sakin olduğu yer olarak kabulü gerektiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
D. Nevşehir Sulh Hukuk Mahkemesinin 11.10.2023 Tarihli ve 2023/2248 Esas, 2023/2365 Karar Sayılı Kararı
Hükümlünün cezaevine girmeden önceki son yerleşim yeri adresinin tespiti için öncelikle beyanına başvurulduğu, ancak hükümlünün 06.12.2022 tarihli beyanında adresini bilmediğini beyan ettiği, hükümlünün mahkumiyete esas ceza dosyasında tercüman vasıtasıyla alınan beyanında Türkiye'ye İstanbul'a geldiği, burada Aksaray semtinde ... Mahallesinde Afganistan uyruklu arkadaşlarının yanında kaldığı beyanında bulunarak cezaevine girmeden önceki sakin olduğu yerin İstanbul Aksaray semti olduğunu beyan ettiği, bu nedenle kısıtlı adayının sakin olduğu yerin İstanbul ili Aksaray semti olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
II. GEREKÇE
A. Uyuşmazlık
Uyuşmazlık, 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 407 nci maddesi uyarınca vasi atanması istemine ilişkindir.
B. İlgili Hukuk
1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.
2. 4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yerinin değiştirilmesi ve oturma yeri” başlıklı 20 nci maddesinin ikinci fıkrası şöyledir:
“Önceki yerleşim yeri belli olmayan veya yabancı ülkedeki yerleşim yerini bıraktığı hâlde Türkiye'de henüz bir yerleşim yeri edinmemiş olan kimsenin hâlen oturduğu yer, yerleşim yeri sayılır.
3. 4721 sayılı Kanun’un “Vesayet işlerinde yetki” başlıklı 411 inci maddesi şöyledir:
“Vesayet işlerinde yetki küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir.”
4. 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un 42 nci maddesi şöyledir:
“Türkiye'de yerleşim yeri bulunmayan yabancı hakkında vesayet, kayyımlık, kısıtlılık, gaiplik ve ölmüş sayılma kararları ilgilinin Türkiye'de sakin olduğu yer, sakin değilse mallarının bulunduğu yer mahkemesince verilir.”
C. Değerlendirme
Dosya kapsamından, Türk vatandaşı olmayan hükümlünün cezaevine girmeden önceki adresinin Fatih/İstanbul olduğu anlaşıldığından uyuşmazlığın İstanbul 18. Sulh Hukuk Mahkemesinde çözümlenmesi gerekmektedir.
III. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince İstanbul 18. Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,
26.02.2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.