5. Hukuk Dairesi
Esas No: 2023/7474
Karar No: 2023/12857
Karar Tarihi: 19.12.2023
5. Hukuk Dairesi 2023/7474 E. , 2023/12857 K.
MAHKEMESİ: ... Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/768 Esas, 2023/932 Karar
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE
MAHKEMESİ: ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2020/551 Esas, 2023/52 Karar
Taraflar arasındaki 4650 ... Kanun'la değişik 2942 ... Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 ... Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Kararın davacı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; ... ili, İlkadım ilçesi, ... Mahallesi, 173 ada 42 parsel ... taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı idare tarafından mevcut ... imar planında değişikliğe gidilerek, dava konusu taşınmazın bulunduğu "ticaret alanı" olan yerin "meydan" olarak değiştirildiğini, ... ve uygulama imar planı değişikliğinde kanun gereği davalı idarenin görüşü alınması gerekirken, davalı idareye bu hususta bilgi verilmediğini, mazbut vakıf taşınmazların akar niteliği korunacak şekilde imar düzenlemesi yapılması gerektiğini, kamulaştırma işlemine dayanak söz konusu imar planı değişikliğine dair davacı idarenin işleminin iptali istemiyle idare mahkemesinde dava açıldığını, işbu davanın eldeki dava yönünden bekletici mesele yapılmasını, taşınmazın gerçek değerinin tespitini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davaya konu taşınmazın kamulaştırma işlemine dayanak teşkil eden imar planı değişikliğine dair işlemin iptali istemiyle açılan davanın kabulle sonuçlanarak kesinleştiği, bu durumda eldeki davanın konusunun kalmadığı gerekçesiyle, konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; davaya konu kamulaştırma işleminin iptaline karşı süresinde açılmış bir dava bulunmadığını, sadece imar planının iptaline dair dava açıldığını, kaldı ki davaya konu taşınmazın Saathane Projesi içinde yer alıp, düzenlenen sonraki planlarda kamulaştırılacak alanlar içerisinde gösterildiğini, taşınmazın kamulaştırılmasını gerektirecek amacın değişmediğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davaya konu kamulaştırmaya dayanak işlemin iptaline karar verildiği, kararın 19.11.2022 tarihinde kesinleştiği, İlk Derece Mahkemesince 2942 ... Kanun'un 10 uncu maddesinin 13 üncü fıkrası nazara alınarak karar verilmiş olmasında bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle, davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1. 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.
2. 2942 ... Kanun'un 10 uncu maddesinin on üçüncü fıkrası.
3. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 ... Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Davaya konu kamulaştırma işleminin iptaline yönelik açılmış bir dava ve herhangi bir mahkeme kararı bulunmadığı anlaşılmakla, taşınmaza dair imar planının iptal edilmiş olmasının kamulaştırma işlemini geçersiz hale getirmeyeceği gözetilerek, işin esasına girilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı idare vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesinin kararının BOZULMASINA,
Davacı idareden peşin alınan temyiz harcının talep halinde iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
19.12.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.