T.C. Yargıtay
5. Hukuk Dairesi
5. Hukuk Dairesi
Esas No: 2023/8876
Karar No: 2024/1150
Karar Tarihi: 05.02.2024
5. Hukuk Dairesi 2023/8876 E. , 2024/1150 K.
MAHKEMESİ: Konya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/3032 Esas, 2023/794 Karar
KARAR : Esastan ret/Yeniden esas hakkında verilen karar
İLK DERECE
MAHKEMESİ: Yunak Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/237 Esas, 2022/142 Karar
Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davacı idare ve davalı ... vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Konya ili, Çeltik ilçesi, ... Mahallesi 203 ada 3 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; kıymet takdir raporunda belirlenen bedelin düşük olduğunu, taşınmazda yaklaşık 50 adet ağaç bulunmakta olup taşınmazın takdirinde bu hususun dikkate alınmadığını, taşınmazın gerçek değerinin tespit edilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma bedelinin tespiti ile bu bedelin davalılara derhal ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ve davalı ... vekillerince istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; hükme esas alınan bilirkişi raporunda münavebe ürünlerinin verim ve satış fiyatının resmi veriye dayanılmaksızın belirlendiğini, dosyada ilçe tarım verilerinin bulunmadığını, Çeltik İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünde yaygın olarak yetiştiriciliğinin yapılmadığı bildirilmesine rağmen fasulye ve patates ürünlerin kullanılmasının yerinde olmadığını, verilerden farklı olarak masrafın düşük alındığını, bilirkişi raporunda taşınmazın su kaynağına yakınlığının değerlendirilmesi gerektiğini, kapitalizasyon faiz oranının düşük belirlendiğini, kıymet takdir raporunda belirlenen bedel ile bilirkişi raporunda belirlenen bedel arasında önemli bir orantısızlık olduğunu, metrekare birim değerinin yüksek belirlendiğini, ileri sürmüştür.
2. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın bulunduğu konum itibarıyla objektif değer artış oranı uygulanmamasının yerinde olmadığını, buğday ve şeker pancarının veriminin düşük alındığını, buğday fiyatının da düşük belirlendiğini, taşınmazda getirisi daha yüksek olan ürünler ekili olduğu hâlde, değerlendirmede saman ve fasulye gibi ürünler alınarak hesaplama yapılmasının yerinde olmadığını, taşınmaza her yıl sırasıyla kanola, ayçiçeği, haşhaş, mısır, şeker pancarı vs. gibi getirisi yüksek ürünler ekildiğini, dava konusu taşınmazın metrekare birim değerinin düşük belirlendiğini ileri sürmüştür.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davaya konu taşınmazın davacı idarenin kıymet takdir raporunda sulu tarım arazisi olarak kabul edildiği gibi hükme esas alınan bilirkişi raporunda belirtilen gerekçelerle de taşınmazın sulu tarım arazisi olarak kabul edildiği, sulu tarım arazisi niteliğindeki taşınmaz için kapitalizasyon faiz oranının % 4 olarak alınmak, Çeltik İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünün cevabı yazısı uyarınca 2021 yılı ürün çizelgesi dikkate alınarak Çeltik ilçesi, ... Mahallesinin bulunduğu bölgede sulu arazide uygulanan buğday, ayçiçeği, kolza (kanola) ve şeker pancarı münavebesi uygulanmak ve üretim giderleri belirlenirken üretim maliyet çizelgesindeki veriler (genel idarecilik giderleri, bilinmeyen giderler, tarımsal kredi faizi ve idarecilik faizi dahil edilmeden) esas alınmak suretiyle yeniden değer tespit edilip fark bedel davacı idare tarafından depo edilerek yeniden esas hakkında karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.
2. 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası ile 11 inci maddesi.
3. Değerlendirme
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı idare vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamına göre temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı ile ortadan kalktığı gözetilmeksizin İlk Derece Mahkemesi kararını istinaf etmeyenler yönünden hüküm kurulmaması doğru görülmemiştir.
3. Davacı idare tarafından haklarında dava açılan ve tapu maliki olmayan davalılar Ekrem Gülyiğit, ..., Yadigar Yalçın ve Cumhur Gülyiğit hakkında olumlu olumsuz bir karar verilmemesi bozmayı gerektirir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının sair hususlar incelenmeksizin BOZULMASINA,
Dosyanın 6100 sayılı Kanun'un 373 üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
05.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.