T.C. Yargıtay
5. Hukuk Dairesi
5. Hukuk Dairesi
Esas No: 2024/8290
Karar No: 2025/3939
Karar Tarihi: 24.03.2025
5. Hukuk Dairesi 2024/8290 E. , 2025/3939 K.
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/2013 Esas, 2024/1569 Karar
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE
MAHKEMESİ: Ankara 12. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/365 Esas, 2023/331 Karar
Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın davalı ... yönünden pasif husumet yokluğundan reddine, davalı ... yönünden kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı ... vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin maliki olduğu dava konusu Ankara ili, Yenimahalle ilçesi, ... Mahallesi 43115 ada 1 parsel sayılı taşınmaza herhangi bir bedel ödenmeyerek kamulaştırmasız el atıldığını, dava konusu taşınmazın bedelinin davalı idareden tahsilini talep etmiştir.
II. CEVAP
1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı ... aleyhine açılan davanın kabulü ile tazminat bedelinin davalı ... Bakanlığından alınıp davacıya verilmesine, davalı ... Belediyesi Başkanlığı aleyhine açılan davanın ise pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; öncelikle davanın husumet, görevsizlik, zamanaşımından reddine karar verilmesini, kreş ve gündüz bakımevlerinin kamulaştırma işlemlerinin müvekkil idare tarafından yapılmadığını, hükme esas alınan bilirkişi raporunda belirlenen metrekare birim değerinin çok yüksek olduğunu, emsalin uygun olmadığını, davacının faiz talebinin de yerinde olmadığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın 1998 onay tarihli imar planında kreş/anaokulu alanı olarak ayrıldığı, yapılan keşif sonucu alınan bilirkişi raporuna göre taşınmaz üzerinde herhangi bir yapı ve tesisin bulunmadığı bu yönüyle fiilen el atma olgusunun gerçekleşmediği anlaşılmış ise de, uzun yıllar programa alınmayan imar planının hayata geçirilmemesi nedeniyle kamulaştırma ya da takas cihetine gitmeyen davalı idarece, pasif ve suskun kalınmak ve işlem tesis edilmemek suretiyle taşınmaza müdahale edildiği; bu haliyle idarenin, mülkiyet hakkının özüne dokunan ve bu eylemi ile kamulaştırmasız el koyma olgusunun gerçekleştiğinin kabulü gerektiği, taşınmazın vergiye esas değeri 200 TL/m² olarak bildirilmiş ise de Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü Parsel Sorgulama sisteminde yapılan inceleme de davaya konu taşınmazın (Turgut Özal Mahallesi) 1953. Sokağa cepheli olduğu ve belediye rayiç bedel sorgulama sisteminde vergiye esas raiç değerinin 650 TL/m² emsalin ise 600 TL/m² olduğu, bu yönüyle bilirkişi raporunda yapılan değerlendirmenin ters orantılı olmadığı, dava konusu taşınmaz ile aynı bölgede bulunan ve taşınmaza 471 metre mesafede olan 43093 ada 1 parsel sayılı taşınmaz yönünden açılan davada Haziran 2021 değerlendirme tarihi itibarıyla tespit edilen 2.000 TL/m² birim bedelin Dairemizin 2023/537 esas sayılı kararı ile, 64848 ada 6 parsel sayılı taşınmaz yönünden açılan davada Mart 2022 değerlendirme tarihi itibarıyla tespit edilen 3.800 TL/m² birim bedelin Dairemizin 2023/755 Esas sayılı kararı ile uygun bulunduğu gerekçesiyle davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiş ayrıca mevzuat değişikliğine göre davacı lehine nispi vekâlet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, tapu maliki davacı ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili hususundadır.
2. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesi ve alınan rapor uyarınca bedelinin davalı ...'ndan tahsiline karar verilmesi yerindedir.
3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Davalı ... harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
24.03.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.