T.C. Yargıtay
5. Hukuk Dairesi
5. Hukuk Dairesi
Esas No: 2024/13594
Karar No: 2025/10798
Karar Tarihi: 08.07.2025
5. Hukuk Dairesi 2024/13594 E. , 2025/10798 K.
MAHKEMESİ: Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/3007 Esas, 2024/1419 Karar
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE
MAHKEMESİ: Gebze 5. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2020/105 Esas, 2022/142 Karar
Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın, davalı ... yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, dahili davalı ... yönünden kabulüne karar verilmiştir.
Kararın dahili davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı dahili davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; Kocaeli ili, Gebze ilçesi, ... Mahallesi 3751 parsel sayılı taşınmaza el atıldığını belirterek kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin davalı idareden tahsilini talep etmiştir.
II. CEVAP
1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
2.Dahili davalı ... vekiili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın davanın, davalı ... yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, dahili davalı ... yönünden kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde dahili davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Dahili davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; taşınmaza fiilen elatılmadığını, husumetin kenhdilerine düşmediğini, taşınmazın 2019 onaylı imar planı kapsamında rekreasyon alanında kaldığını yapılaşma izninin bulunduğunu, raporda afaki değerlendirmede bulunulduğunu, tespit edilen tazminat miktarını da kabul etmediklerini ileri sürmüştür.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın, Gebze 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/81 Esas sayılı dosyasında dava konusu edilen kök parsel olan 847 parsel sayılı taşınmazın ifrazı neticesinde oluştuğu, söz konusu dosyada 847 parselin 443,61 m²lik kısmının dosyamız davalısı ... lehine kamulaştırılmasına karar verildiği, kamulaştırma kararı kapsamında kamulaştırma yapmakla yetkili idarenin ... olduğu, dava konusu taşınmazın ise kamulaştırmadan arta kalan kısım olduğu görülmekle, ek fen bilirkişi raporunda belirtildiği üzere kamulaştırmadan arta kalan kısım olan dava konusu taşınmazın kavşak koruma alanında kalması ve yapılaşmaya uygun olmaması (Dilovası Belediyesi Plan ve Proje Müdürlüğü'nün 19.06.2019 tarihli cevabi yazısında da taşınmazın Karayolu Koruma Kuşağında kaldığı ve yapı yapılamayacağının bildirildiği) dikkate alındığında el atma olgusunun gerçekleştiği yönündeki kabulün doğru olduğu, 14.12.2016 tarihli kamulaştırma kararına ilişkin encümen kararına göre dava konusu taşınmaza el atma tarihinin bu tarihten sonra olduğu ve proje bütünlüğü kapsamında dava konusu taşınmaza el atılmasından sorumlu idarenin ... olarak tespitinin isabetli olduğu, denetimden geçen örneklerde dikkate alındığında, apmak suretiyle 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 11 inci ve 12 nci maddeleri çerçevesinde taşınmazın değerini belirlemeleri ve buna göre bilirkişilerin dava konusu taşınmazla emsal taşınmazın konum, nitelik ve vergi beyanları itibariyle karşılaştırma yaparak benzer özellikleriyle üstün ve eksik yanlarını da belirtmek suretiyle 2942 sayılı Kanun'un 11/g maddesi çerçevesinde her iki taşınmazı kıyaslamak suretiyle dava konusu taşınmazın değerini belirlemelerinde isabetsizlik bulunmadığı, bilirkişi heyet raporunun karar vermeye yeterli ve elverişli olduğu, mahkemenin bu raporu esas alarak hüküm kurmasında isabetsizlik bulunmadığı, yerel mahkeme kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde dahili davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Dahili davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, temel olarak davacı tapu maliki ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin tahsili hususundadır.
2. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesi ve alınan rapor uyarınca, bedelinin, sorumlu dahili davalı ... Başkanlığından tahsiline karar verilmesi yerindedir.
3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
4. Dava konusu taşınmaz son tapu kaydına göre, Dilovası ilçesi, ... Mahallesinde bulunmasına rağmen yazılı şekilde Gebze ilçesi, ... Mahallesinde olduğunun kabulü ile yine hüküm altına alınan bedelin dahili davalı ... yerine, yazılı şekilde davalı idareden alınmasına karar verilmesi suretiyle, infazı zorlaştırıcı hüküm kurulduğu ve bu hususların kamu düzenine ilişkin olup resen gözetilmesi gerektiğinden hükmün bozulması gerekir.
Ne var ki bu hataların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca Mahkeme kararının düzeltilerek onanması gerekir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1.Dahili davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddine,
2. Kamu düzeni gereğince temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
3. İlk Derece Mahkemesi kararının, hüküm fıkrasının; (1) numaralı bendinde yer alan "Gebze ilçesi, ... Mah.” ibaresinin çıkartılması, yerine “Dilovası ilçesi, ... Mahallesi” ibaresinin yazılması, devamla (4) numaralı bentte yeralan “davalıdan” kelimesinin çıkartılması, yerine “ dahili davalı ... Başkanlığından” ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
Dahili davalı ... Başkanlığından peşin alınan temyiz harcının istek halinde iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
08.07.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.