T.C. Yargıtay
5. Hukuk Dairesi
5. Hukuk Dairesi
Esas No: 2024/13487
Karar No: 2025/9264
Karar Tarihi: 19.06.2025
5. Hukuk Dairesi 2024/13487 E. , 2025/9264 K.
MAHKEMESİ:Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/130 Esas, 2024/279 Karar
KARAR : Kabul
Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.
Mahkeme kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; ... ili, ..., ... 1741 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın müvekkili idare adına tescilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı tarafın cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür.
III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 01.04.2016 tarihli ve 2015/333 Esas, 2016/106 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile bu bedelin davalı tarafa ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalılar ve murisleri adına olan tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Mahkemenin 01.04.2016 tarihli ve 2015/333 Esas, 2016/106 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
2. Dairemizce yapılan temyiz incelemesi sonucunda; hükme esas alınan bilirkişi raporunda somut emsal kabul edilen taşınmazların bilirkişilerce değerlendirmeye esas alınan satış tarihi itibarıyla fiili imar uygulaması sonucu oluşan imar parselleri mi, yoksa imar planına dahil olmakla birlikte olduğu gibi bırakılan kadastro parselleri mi olduklarının ilgili ... İmar Müdürlüğü ile Tapu Müdürlüğünden ayrı ayrı sorulup, değerlendirme tarihi olan 2015 yılında dava konusu taşınmaz ile hükme esas alınan bilirkişi raporunda somut emsal kabul edilen taşınmazların, Arsa Metrekare Rayiç Bedeli Takdir Komisyonu tarafından resen belirlenen emlak vergisine esas olan metrekare değerlerinin, ilgili Belediye Başkanlığı Emlak Vergi Dairesinden istenip, bilirkişi kurulunca incelenen ve değer biçmeye esas alınan emsal taşınmazların, bilirkişi raporunda belirtilen tarihteki satışına ilişkin akit tablosunun, Tapu Müdürlüğünden getirtilip, denetlenmeden, hesaplama yapan bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olmadığı ve dava dilekçesinde, dava konusu taşınmazda davalılara ait olan hisselerin bedelinin tespit edilmesinin istenildiği dikkate alındığında, davalıların murislerinden ayrı olarak sahip oldukları paylar yönünden de hesaplama yapılması gerekirken, sadece davalılar murisi ...’ın dava konusu taşınmazdaki payı için hesaplama yapan rapora göre hüküm kurulmasının doğru görülmediği gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.
B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin ilâm başlığında belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile bu bedelin davalı tarafa ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalılar ve murisleri adına olan tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaz için belirlenen bedelin yüksek olduğunu, bilirkişi raporunda taşınmazın bir kısmının ... Genel Müdürlüğünün sorumluluk alanına girdiği belirtildiği halde taşınmazın tümünün bedelinin müvekkili idare aleyhine hükmedildiğini, bozma kararı sonrasında müvekkili idarece bloke edilen bedel ile hüküm kısmında yasal faiz uygulanan bedel arasında uyumsuzluk olduğunu ileri sürmüştür.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu malikleri arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.
2. Değerlendirme
1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun geçici 3 üncü maddesi gereği yürürlükte bulunan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
2. Arsa niteliğindeki İstanbul ili, ..., ... 1741 parsel sayılı taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesi yerindedir.
3. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı idare vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
4. Bilirkişi kurulunca tespit edilen ve Mahkemece ödenmesine hükmedilen bedelin tamamının davalılar adına bankaya yatırılması gerekirken, maddi hata yapılmak suretiyle kamulaştırma bedelinin eksik depo edilmesi doğru değildir.
5. Davalılar murisi ... adına olan hissenin bedeline hükmedildiği ve davalıların murislerinden ayrı olarak sahip oldukları paylar yönünden ayrıca dava açıldığı anlaşıldığı hâlde, hüküm kısmında davalılar murisi ... adına olan tapu kaydının iptali ile yetinilmesi gerekirken davalılar adına olan payların da iptali ile davacı idare adına tesciline dair hüküm kurulması hatalıdır.
6. Davacı idare harçtan muaf olmadığı hâlde, harçtan muaf olduğu gerekçesiyle harç konusunda karar verilmesine yer olmadığına hükmedilmesi bozmayı gerektirir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı idare vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile Mahkeme kararının BOZULMASINA,
Davacı idareden peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde iadesine,
19.06.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.