T.C. Yargıtay
4. Hukuk Dairesi
4. Hukuk Dairesi
Esas No: 2022/14228
Karar No: 2023/1451
Karar Tarihi: 08.02.2023
4. Hukuk Dairesi 2022/14228 E. , 2023/1451 K.
MAHKEMESİ:Asliye Hukuk Mahkemesi
HÜKÜM/KARAR : Ret
Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen haksız eyleme dayalı maddi tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece kararın bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili; davalının sahibi olduğu ... Akaryakıt Ltd. Şti. isimli iş yerinde, ihbar üzerine yapılan denetimde 47.745 lt kaçak motorin tespit edildiğini, Susurluk Asliye Ceza Mahkemesinin 2007/296 Esas 2009/283 sayılı kararı ile, 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'na aykırılık suçundan yapılan yargılama sonucunda davalının mahkumiyetine karar verildiğini, suça konu akaryakıtın Balıkesir İl Özel İdaresince saklama imkanı olmadığı için gerekli işlemler yapıldıktan sonra rafineriye teslim edilinceye kadar davalıya yediemin olarak tutanakla teslim edildiğini, ancak 28.01.2010 tarihinde söz konusu akaryakıt Rafineriye gönderilmek üzere depolandığı yerden teslim alınmak istendiğinde, motorinin tüketildiği ve yerine kirli su doldurulduğunun anlaşıldığını, davalının yedieminlik görevini ihlal etmesi nedeniyle davacı idarenin zararının oluştuğunu belirterek, şimdilik 34.208,60 TL maddi tazminatın davalıdan tahsili isteminde bulunmuştur.
II. CEVAP
Davalı; davaya cevap vermemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 27.09.2012 tarihli ve 2010/46 Esas 2012/288 sayılı kararıyla; Kaçak Petrolün Tespit ve Tasfiyesine Dair Usul ve Esaslar Hakkındaki Yönetmelik ve 5015 sayılı Kanun gereğince kaçak akaryakıtın muhafaza görevinin davacı tarafa ait olduğu; davacının muhafazaya ilişkin her türlü tedbiri almakla yükümlü olduğu, davacının kendi kusurundan kaynaklanan zararı bir başkasından isteyemeyeceği gerekçesi ile davanın esastan reddine karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
2. Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 01.06.2017 tarihli 2015/9809 Esas 2017/3601 sayılı kararı ile " Davaya konu kaçak akaryakıtın, davalı tarafından satışa arz edildiği, Susurluk Asliye Ceza Mahkemesinin 2007/296 esas 2009/283 sayılı kararı ile sabit olduğu ve davalıya yediemin tutanağı ile teslim edildiği anlaşıldığına göre, davalının oluşan zarardan sorumlu tutulması gerekir. Mahkemece, davacının uğradığı zarar miktarı tespit edilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yerinde olmayan gerekçeyle davanın reddine karar verilmiş olması usul ve yasaya uygun değildir." şeklinde gerekçe ile hükmün bozulmasına karar verilmiştir.
B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Kaçak Petrolün Tespit ve Tasfiyesine dair Usul ve Esaslar Hakkındaki Yönetmelik ve 5015 sayılı Kanun gereğince kaçak akaryakıtın muhafaza görevinin davacı tarafa ait olduğu, ilgili düzenlemelerde el konulan kaçak petrolün muhafaza için üçüncü kişilere ve özellikle hakkında soruşturma yürütülen şüpheli veya sanığa teslim edileceğine dair bir düzenleme yer almadığı, tüm muhafaza görevinin münhasıran İl Özel İdaresine verildiği; davacının, gerekli tedbirleri almadan kendisine muhafaza için teslim edilen malı başka bir kişiye yediemin sıfatı ile teslim ederek sorumluluktan kurtulamayacağı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde; davaya konu kaçak akaryakıtın, davalı tarafından satışa arz edildiğinin Susurluk Asliye Ceza Mahkemesinin 2007/296 esas 2009/283 sayılı kararı ile sabit olduğunu, yediemin tutanağı ile akaryakıtın davalıya teslim edildiğini, bilirkişi raporu ile zarar belirlenmesine rağmen davanın reddedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirtmiştir.
C. Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık; davalının yedieminlik görevini ihmal ettiği iddiası ile oluşan kurum zararının tahsili istemine ilişkin maddi tazminat talebidir.
2. İlgili Hukuk
Olay tarihinde yürürlükte olan 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 41 inci maddesi, 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu, 26534 sayılı Kaçak Petrolün Tespit ve Tasfiyesine dair Usul ve Esaslar Hakkındaki Yönetmelik'in 18 ve 19 uncu maddeleri ,
3. Değerlendirme
Dosya kapsamından; mahkemenin 27.09.2012 tarihli kararının Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2015/9809 Esas 2017/3601 sayılı ilamı ile Susurluk Asliye Ceza Mahkemesinin 2007/296 esas 2009/283 sayılı kararı ile davaya konu kaçak akaryakıtın, davalı tarafından satışa arz edildiğinin sabit olduğu ve davalıya yediemin tutanağı ile teslim edildiğinin anlaşılmasına göre, davalının oluşan zarardan sorumlu olduğu; davacının uğradığı zarar miktarı tespit edilerek sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinden bahisle bozulduğu ancak mahkemece bozmaya uyulmasına rağmen gereğinin yerine getirilmediği ve davalının zarardan sorumlu olmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
Şu hâlde; mahkemece, Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 01.06.2017 tarihli 2015/9809 Esas 2017/3601 sayılı ilamında belirtildiği şekilde, davacının uğradığı zarar miktarı tespit edilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış kararın açıklanan nedenle bozulması gerekmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Değerlendirme bölümünde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
08.02.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.