
Sigortacılık Kanunu m. 30/14'teki “Mahkemeye İntikal” Engeli: Açılmamış Sayılan Dava, İşletene Açılan Dava ve Farklı Zarar Kalemlerinde Yargıtay'ın Değişen Kararları Av. Melih KÜÇÜKCANKURTARAN yazdı... https://www.hukukihaber.net/dava-acildiysa-sigorta-tahkim-yolu-kapanir-mi
DAVA AÇILDIYSA SİGORTA TAHKİM YOLU KAPANIR MI?
Sigortacılık Kanunu m. 30/14'teki “Mahkemeye İntikal” Engeli: Açılmamış Sayılan Dava, İşletene Açılan Dava ve Farklı Zarar Kalemlerinde Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin Oy Çokluğuyla Değişen Kararları
5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30. maddesinin on dördüncü fıkrası, mahkemeye intikal etmiş uyuşmazlıklar için Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurulamayacağını öngörür. Tek cümlelik bu hüküm, Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2024–2026 yıllarındaki kararlarında neredeyse her seferinde oy çokluğuyla uygulanmış; aynı olgu karşısında birbirine zıt sonuçlara varılmıştır. Bu yazıda açılmamış sayılan dava, feragat edilen dava, gelişen durum, yalnızca sürücü ve işletene açılan dava ve farklı zarar kalemi için açılan dava başlıkları altında Dairenin kararları tarih sırasıyla incelenmekte, bölge adliye mahkemesi kararları ışığında ters yöndeki risk ele alınmakta ve başvuru öncesinde yapılması gereken kontroller sıralanmaktadır.
Trafik kazasında yaralanan yaya için sigortacıya karşı tahkim başvurusu yapılıyor. Uyuşmazlık Hakem Heyeti maluliyet ve aktüerya raporlarını alıyor, 415.260,50 TL tazminata hükmediyor; İtiraz Hakem Heyeti sigortacının itirazını reddediyor. Dosya temyizde bozuluyor. Bozma nedeni kusur, maluliyet ya da hesap değildir: Zarar gören, daha önce aynı kaza için bir asliye hukuk mahkemesinde dava açmış, dava takip edilmediği için açılmamış sayılmıştır. Yargıtay'a göre uyuşmazlık bir kez mahkemeye intikal etmiştir ve tahkim yolu kapalıdır (Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E. 2025/11805, K. 2026/1136, T. 22.01.2026).
Aynı Daire, bundan yirmi yedi gün sonra, olguları neredeyse aynı olan bir başka dosyada tam tersi sonuca varmıştır: Açılmamış sayılan dava, mahkemeye hiç başvurulmamış sonucunu doğurur; tahkime başvurmaya engel değildir (Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E. 2024/6706, K. 2026/1847, T. 18.02.2026).
Sigorta tahkiminde çalışan her avukatın dosyasında bu ihtimal vardır. Müvekkil daha önce başka bir avukatla dava açmış ve bırakmış olabilir; sürücüye karşı manevi tazminat davası derdest olabilir; işletene karşı araç mahrumiyeti için dava açılmış olabilir. Bu yazının sorusu şudur: Bu davalardan hangisi tahkim yolunu kapatır? Aşağıda görüleceği üzere, Dairenin bugünkü çoğunluk uygulaması soruya beklenenden çok daha geniş bir cevap vermektedir.