8. Hukuk Dairesi 2026/5707 E. , 2026/5781 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/2485 E., 2024/923 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : İzmir 2. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2019/121 E., 2022/282 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ... İdaresi vekili, davalılar ... Bankası Anonim Şirketi vekili ile ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
1. Kadastro sırasında, ... ili ... ilçesi ... Mahallesinde bulunan 1 55... parsel sayılı 19.474,42 m² yüzölçümlü tarla vasıflı taşınmaz, ... adına tespit ve tescil edilmiştir.
2. Davacı ... İdaresi vekili, ... ili ... ilçesi ... Mahallesi 1 55... sayılı taşınmazın bir kısmının kesinleşen orman kadastro sınırları içinde kaldığını ileri sürerek, bu kısmın tapu kaydının iptali ile orman vasfıyla Hazine adına tescilini ve müdahalenin önlenmesini, birleşen davada ise aynı taşınmaz üzerinde davalı lehine tesis edilen irtifak hakkı ve şerhlerin terkinini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalılar ... ve ... Bankası Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde; dava konusu taşınmazın kadastro tespiti yapılarak kesinleştiğini, uzun süredir malik sıfatıyla kullandığını belirterek, davanın reddini savunmuş; birleşen davada ise tapuya güven ilkesi ve iyi niyetle kazanım kapsamında lehine tesis edilen ipotek ve diğer şerhlerin terkinine yönelik talebin reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne, ... ili ... ilçesi ... Mahallesi 1 55... sayılı taşınmazın bilirkişi raporunda (B) harfi ile gösterilen 5.361,68 m²lik kısmının tapu kaydının iptali ile orman vasfıyla Hazine adına tesciline, fazlaya ilişkin istem ile müdahalenin men’i talebinin reddine, kararın tapu siciline bildirilmesine; birleşen davanın kabulüne, aynı taşınmaz üzerindeki ... Bankası lehine tesis edilen ipotek şerhinin anılan kısım yönünden terkinine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı ... İdaresi vekili, davalılar ... Bankası Anonim Şirketi vekili ile ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve kanuna uygun olduğu gerekçesiyle davacı ... İdaresi vekili, davalılar ... Bankası Anonim Şirketi vekili ile ... vekilinin istinaf başvurularının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/(1)-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
1. Davacı ... İdaresi vekili temyiz dilekçesinde; dava konusu ... ili ... ilçesi ... Mahallesi 1 55... sayılı taşınmazın kesinleşmiş orman sınırları içinde kaldığını, teknik verilerle orman niteliğinin sabit olduğunu, mahkemece eksik inceleme ile hüküm kurularak taşınmazın tamamı hakkında karar verilmediğini ve müdahalenin men’i talebinin reddinin hatalı olduğunu ileri sürerek, kararın bozulması ile taşınmazın orman vasfıyla Hazine adına tesciline, müdahalenin men'ine ve ilgili şerhlerin terkinine karar verilmesini talep etmiştir.
2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; taşınmazın tarım arazisi niteliğinde olduğunu, müvekkilinin mülkiyet hakkının ihlal edildiğini, taşınmaz üzerinde bağ ve müvekkili tarafından dikilen ağaçların bulunduğunu ve tapuda müvekkili adına kayıtlı olduğunu belirterek, mahkeme kararının bozulmasını talep etmiştir.
3. Davalı ... Bankası Anonim Şirketi vekili temyiz dilekçesinde; dava konusu taşınmaz üzerinde müvekkili lehine 14.12.2009 tarihli ve ... yevmiye numarasıyla tesis edilmiş ipotek şerhi bulunduğunu, bu şerhin terkinine karar verilmesinin iyi niyetli ayni hak kazanımı ilkesine aykırı olduğunu belirterek, hükmün bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, kesinleşen orman tahdit sınırları içinde kalan taşınmaza ilişkin tapu kaydının kısmen iptali ve taşınmazın orman niteliği ile Hazine adına tescili, men'i müdahale ve tapu kaydındaki şerhin silinmesi istemine ilişkindir.
Somut uyuşmazlıkta, davaya etkisinin ve uyuşmazlığı sona erdirecek nihai karar şeklinin belirlenmesi bakımından, karar tarihinden sonra 20.06.2026 tarihli ve 33286 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren 7584 sayılı Kanun'un 14. maddesi ile 6831 sayılı Kanun'a eklenen Ek-22. maddenin değerlendirilmesi gerekmektedir.
6831 sayılı Kanunu'na eklenen Ek-22. maddede; "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce kesinleşmiş orman kadastrosuna göre kısmen veya tamamen Devlet ormanı olarak sınırlandırılan taşınmazlardan;
a) Hazine adına kayıtlı olmayan, tapu ve kadastro veya imar mevzuatına göre oluşturulup halen gerçek veya tüzel kişiler adına tapuda tescilli olanlar için malikleri, kadastro tespitleri davalı olanlar için ise davaya taraf olan gerçek veya tüzel kişiler tarafından İdareye başvurulması ve söz konusu başvurunun Orman İdaresince uygun görülmesi,
b) ... tarafından resen yapılan inceleme ve araştırma sonucunda gerçek veya tüzel kişiler adına var olan tapu kayıtlarının doğruluğunun tespit edilmesi, hallerinde mevcut tapu kayıtları bedel alınmaksızın geçerli kabul edilir ve tapu kütüklerindeki varsa orman şerhleri terkin edilerek söz konusu taşınmazlar hakkında bu Kanun hükümleri uyarınca işlem yapılır.
Açılan davalar sonucunda tapularının iptaline karar verilerek kesinleşen ancak tapuda henüz infaz edilmeyen kararlara konu taşınmazlar hakkında taşınmaz bedeli karşılığı olarak mahkeme kararları gereğince ödeme yapılmamış olması veya taşınmaz bedeli karşılığı olarak mahkeme kararları gereğince ödeme yapılmışsa yapılan toplam ödemenin Hazineye geri ödenmesi hallerinde bu madde uyarınca işlem yapılır. Ancak Hazineye geri ödenecek bedel taşınmazın güncel rayiç bedelinden az olamaz.
Açılan davalar sonucunda tapularının iptaline karar verilerek kesinleşen kararlardan infaz edilerek/rızaen terk edilerek tapuda Hazine adına tescil edilen taşınmazlar, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki yıl içinde önceki malikleri veya akdi ve kanuni halefleri tarafından İdareye başvurulması, taşınmaz bedeli karşılığı olarak herhangi bir ödeme yapılmamış olması veya ödeme yapılmış olması halinde yapılan toplam ödemenin Hazineye geri ödenmesi halinde ilgilisine iade edilir. Ancak Hazineye geri ödenecek bedel taşınmazın güncel rayiç bedelinden az olamaz.
İkinci ve üçüncü fıkralar kapsamında kalan taşınmazlardan Orman İdaresince bildirilen, malikleri veya akdi ve kanuni halefleri tarafından İdareye başvurulmayan veya mahkeme kararları gereği yapılan toplam ödemesi Hazineye geri ödenmeyen üç hektardan küçük taşınmazlar ve alan büyüklüğüne bakılmaksızın taşınmazlar arasındaki tescilli/tescilsiz yol, boşluk ve benzeri alanlar, Milli Emlak Genel Müdürlüğünce değerlendirilebilir.
Bu madde kapsamındaki taşınmazlar hakkında aşağıdaki hükümler uygulanır.
a) Yapılacak işlemler sonuçlanıncaya kadar ... veya Hazine tarafından açılması gereken davalar açılmaz, devam eden davalar yönünden bu maddedeki işlemler bekletici mesele kabul edilerek bunun sonucuna göre işlem yapılır, bu taşınmazların aynına yönelik dava açılmasına ilişkin hak düşürücü süreler işlemez. Taraflarca vazgeçilen tapu iptali ve tescil, orman şerhinin kaldırılması ve bu madde kapsamındaki taşınmazların tapusunun iptali sebebiyle açılmış tazminat davaları da dahil olmak üzere derdest olan davaların konusuz kalmasına ve yargılama giderlerinin taraflar üzerinde bırakılmasına karar verilir ve taraflar lehine vekalet ücretine hükmedilmez.
b) Yapılacak giderler tapu maliklerince Orman İdaresinin hesaplarına hizmet gideri olarak yatırılır.
c) Mevcut orman izinleri ve yapılan kiralamalar iptal edilmiş sayılır.
ç) Ormanların korunması, istihsal ve imarı ile alakalı olarak yapılmış her nevi bina ve tesis bulunan yerler bu madde kapsamında değerlendirilmez.
d) Rayiç bedeller, 6292 sayılı Orman Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi ve Hazine Adına Orman Sınırları Dışına Çıkarılan Yerlerin Değerlendirilmesi ile Hazineye Ait Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanun kapsamında Milli Emlak Genel Müdürlüğünce hesaplanır.
e) İade işleminin gerçekleşmesi halinde İdarelerden, hiçbir şekilde tazminat ve ecrimisil talep edilemez.
Bu madde hükümleri;
a) Sonradan imar uygulaması yapılmış olsa bile, 26.01.1939 tarihli ve 3573 sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanun, mülga 11.06.1945 tarihli ve 4753 sayılı Çiftçiyi Topraklandırma Kanunu kapsamında tapuya bağlanmış fakat temlik şartları yerine getirilmemiş, 09.07.1945 tarihli ve 4785 sayılı Kanun kapsamında bedeli ödenerek Devletleştirilmiş, mülga 08.02.1937 tarihli ve 3116 sayılı Orman Kanunu'nda mülga 24.03.1950 tarihli ve 5653 sayılı Kanun'la yapılan düzenlemeler kapsamında tevzi edilmiş fakat tapuya bağlanmamış, tapu ve kadastro veya imar mevzuatı kapsamında yapılan çalışmalarda uygulama görememiş eski kayıtlı taşınmazlar ile 25.02.1998 tarihli ve 4342 sayılı Mera Kanunu kapsamındaki taşınmazlarda,
b) 2634 sayılı Kanun kapsamında sınırları tespit ve ilan edilen kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgeleri, turizm merkezleri, turizm bölgeleri ve turizm alanlarında kalan, 18.11.1983 tarihli ve 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu ve mübadele anlaşmaları kapsamında olan yerler ile bu Kanun'a göre belirlenmiş özel statülü orman alanları ile orman rejimine alınan yerlerde bulunan, izin ve irtifak hakkı tesis edildiğinden ifraz edilerek oluşturulan, yanan orman sahalarında bulunan, geometrisi ve arz üzerindeki yeri belli olmayan taşınmazlarda, uygulanmaz.
Bu madde kapsamında yapılan işlemler sonrasında orman kadastro kayıtları güncellenir.
Bu maddenin uygulanması sonucunda; tapu kayıtları geçerli kabul edilen, ilgililerine iade edilen ve dördüncü fıkra kapsamında Milli Emlak Genel Müdürlüğünce değerlendirilecek taşınmazların alanından az olmamak üzere Devletin hüküm ve tasarrufu altında veya Hazinenin özel mülkiyetinde bulunan taşınmazlar Orman İdaresine orman tesis etmek veya orman olarak kullanılmak üzere tahsis edilir.
Bu maddenin uygulanmasından kaynaklanan tüm anlaşmazlıklar, taşınmazın bulunduğu yer Asliye Hukuk Mahkemesinde görülür.
Bu maddenin uygulanması ile ilgili usul ve esaslar Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından görüş alınarak Orman Genel Müdürlüğü tarafından belirlenir." hükmüne yer verilmiştir.
Eldeki davada; dava konusu taşınmazın davalı adına tapuda kayıtlı olduğu, davacı ... İdaresi vekilince, dava konusu taşınmazın kesinleşen orman tahdit sınırları içinde kaldığını ileri sürerek, tapu kaydının iptali ile orman vasfıyla Hazine adına tescilini talep ettiği anlaşılmaktadır.
Bu itibarla; dava konusu taşınmazın niteliğine ve hukuki durumuna göre söz konusu yasal düzenlemenin, görülmekte olan bu davaya etkisinin değerlendirilmesi gerektiğinden, Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına, bozma nedenine göre esasa ilişkin temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan nedenlerle;
Davacı ... İdaresi vekili, davalılar ... vekili ve ... Bankası Anonim Şirketi vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Bozma sebebine göre esasa ilişkin temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına,
İstek halinde peşin harcın temyiz edene iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
14.10.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.