
Anayasa Mahkemesi Başkanı Kadir Özkaya, Balkan Anayasa Mahkemeleri Forumu (BCCF) 4. Toplantısı’nda yaptığı konuşmada anayasa yargısının hukuk devletinin güçlendirilmesindeki rolüne dikkat çekerek “Bireysel başvuru sisteminde temel yaklaşımımız, hak eksenli bir yorumu tüm yargı sistemine yaymaktır.” dedi.
Kuzey Makedonya Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesinin ev sahipliğinde “Hukuk Devletinin Karşı Karşıya Olduğu Güncel Sınamalar: Anayasa Mahkemelerinin Rolü” temasıyla düzenlenen BCCF 4. Toplantısı, 13 Kasım 2026 tarihinde Ohri’de gerçekleştirildi.
Toplantı kapsamında düzenlenen uluslararası konferansta “Anayasa Mahkemesi Kararlarının Etkinliği ve Hukuk Devleti” başlıklı bir konuşma yapan Anayasa Mahkemesi Başkanı Kadir Özkaya, farklı anayasal geleneklerden gelen yüksek yargı kurumlarının ortak amacının insan onurunu merkeze alan, temel hak ve özgürlükleri güvence altında tutan demokratik hukuk devletini güçlendirmek olduğunu vurguladı.
Hukuk devleti ilkesi ile anayasa mahkemelerinin kararlarının etkinliğine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Başkan Kadir Özkaya, anayasa mahkemelerinin kararlarındaki hukuki tutarlılığın, öngörülebilirliğin ve gerekçelerin ikna ediciliğinin önemine işaret ederek “Anayasa Mahkemeleri, kararlarını açıklarken sadece ‘Anayasaya aykırıdır.’ veya ‘Hak ihlali vardır.’ demekle yetinemez. Kararın arkasındaki anayasal mantığı, evrensel hukuk ilkelerini, ölçülülük ve demokratik toplum düzeninin gerekleri gibi temel kriterleri berrak, anlaşılır ve tutarlı bir şekilde ortaya koymalıdır.” dedi.
Anayasa yargısı ile derece mahkemeleri ve kamu otoriteleri arasındaki yapıcı diyaloğun önemine değinen Başkan Özkaya, bu ilişkinin anayasanın üstünlüğünü ve temel hakları birlikte korumaya yönelik ortak anlayışa dayandığını vurguladı.
Bireysel Başvuru Sistemi Temel Hak ve Özgürlüklerin Korunmasında Önemli İşlev Üstlenmektedir
Türkiye’de 23 Eylül 2012 tarihinde uygulanmaya başlanan bireysel başvuru sisteminin temel hak ve özgürlüklerin korunmasında önemli bir işlev üstlendiğini belirten Başkan Özkaya, bireysel başvuru sayesinde Anayasa’nın doğrudan bireylerin günlük hayatına dokunan yaşayan bir metne dönüştüğünü söyledi.