Çukurambar, Çankaya / Ankara 0312 284 60 63 info@hayfahukuk.com Pazartesi – Cuma: 09:00 – 18:00

Neden en çok yapmamız gereken şeyi en sona bırakırız? 'Akrasia' ve irade illüzyonu

Gündem Cumhuriyet · Haber Merkezi 1 dk okuma
Neden en çok yapmamız gereken şeyi en sona bırakırız? 'Akrasia' ve irade illüzyonu
Görsel: Cumhuriyet

Önünüzde yapılması gereken çok önemli bir iş, teslim tarihi yaklaşan bir rapor veya çalışılması gereken bir dosya dururken; ellerinizin istemsizce evi temizlemeye, telefon ekranında gezinmeye veya mutfakta yeni tarifler denemeye yönelmesi... Antik Yunan filozoflarının bile üzerine kafa yorduğu Akrasia (bilerek ve isteyerek kendi çıkarımıza aykırı davranma zayıflığı), insan iradesini her seferinde nasıl altüst ediyor?

Akrasia, kısaca "ne yapılması gerektiğini çok iyi bildiğiniz halde, tam tersini yapmak" anlamına gelir. Mantıksal beynimiz (prefrontal korteks) uzun vadeli hedeflerimizin ne kadar önemli olduğunu bilir; erken yatmanın, projeyi zamanında bitirmenin veya düzenli çalışmanın bize sağlayacağı faydayı kusursuz bir şekilde hesaplar.

Ancak karar anı geldiğinde, beyindeki anlık ödül mekanizması (limbik sistem) devreye girer ve rasyonel aklı devreden çıkarır. Gelecekteki başarının ödülü zihne soyut ve uzak gelirken, şu an telefona bakmanın veya procrastination (erteulme) yapmanın getirdiği anlık konfor çok daha baskındır. İnsan, kendi elleriyle kendi geleceğini sabote ettiğini bildiği halde bu döngüden çıkamaz; çünkü irade dediğimiz şey, gün sonunda tükenen sınırlı bir biyolojik kastır.

Kaynak Bu haber Cumhuriyet tarafından 18 Kasım 2026, 19:40 tarihinde yayımlanmıştır. Tüm hakları kaynağına aittir.
Kaynağa git
Gündem haberleri

Hukuki bir sorununuz mu var?

Uyuşmazlığınızı dinleyelim, haklarınızı ve izlenebilecek yolları birlikte değerlendirelim.