
Bu soruyu, 30 küsur yıllık köşe yazarlığım sırasında kendime ve okuyucuya kaç kez sorduğumu doğrusu hatırlamıyorum. Ama eminim çok kez sormuş, çoğunda da cevabım olumsuz olmuştur. Bu kez de farklı olmayacak; tarafların pozisyonu ve dünyanın hâli düşünüldüğünde, BM Genel Sekreterinin Kişisel Temsilcisi Holguín’in tüm çabalarına rağmen tıkanıklığın aşılabilmesinin mümkün görünmediğini tekrarlayacağım.
Çünkü her şeyden önce Rum tarafı; koşullu görüşmeye, tarih ve süreç belirlemeye hazır değil. KKTC Cumhurbaşkanı Erhürman’ı yumuşatmak ve BM’nin de belli ki gözünü boyamak için ortaya attıkları 19 maddelik güven artırıcı önlem paketinin hiçbir maddesi, “Uzlaşmazsak ne olur?” sorusunun cevabını içermiyor, müzakere süresine sınır koymuyor. Oysa yeni kapıların açılmasıyla, futbol karşılaşmalarıyla sorunun aşılması ya da çözülmesi çok zor.
Zaten öneri paketinin geneli, Türklerden çok Rumların, biraz da Maronitlerin beklentilerini yansıtır nitelikte. Çözüm olmadan yerleşim birimlerinde Rum adlarının kullanılmasının; Maraş’ın neredeyse karşılıksız biçimde, “Rum tarafına jest olsun ama Mağusa Limanı da AB tarafından yönetilsin” diye verilmesinin mantıken açıklanabilecek bir tarafı yok. Bana makul gelen tek maddesi, 2017’de Crans-Montana’da bırakılan yerden başlanılması önerisi.
Türk tarafı haklı olarak süreci önemsiyor; sınırı ve sonucu belli olmayan bir müzakereye daha başlayıp, sonuç getirmeyen konuşmalarla zaman kaybetmek istemiyor. Kabaca, “ya yaşayabilir federal bir çözüm olsun ya da iki devlet bir arada yaşasın” diyor. Aslında hepsinin parametreleri belli ancak Rum tarafında samimi bir çözüm iradesi yok. Daha doğrusu güç paylaşımına, 1960 Cumhuriyeti’nin temel egemenlik anlayışını canlandırmaya hazır değil.