
ABD Başkanı Donald Trump ve yakın çevresi, kârlı petrol anlaşmaları karşılığında Rusya ile ilişkileri normalleştirmeye hevesli. Bunu yaparken Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in Ukrayna’yı sistematik biçimde yalnızlaştırma stratejisine hizmet ediyorlar. Bu stratejinin amacı, Ukrayna’nın savunma maliyetlerini o kadar yükseltmek ki Avrupa’da ülkeye verilen halk desteği zamanla ortadan kalksın.
Tam kapsamlı savaşın başlamasının üzerinden dört yılı aşkın süre geçmesine rağmen Rusya’nın savaş meydanında zafer kazanamayacağı artık açıkça görülüyor. Moskova, ekonomik ya da siyasi baskı yoluyla da Ukrayna’yı teslim olmaya zorlayamıyor. Kremlin’in bir sonraki hamlesi ise Trump’ın desteğini sağlamak oldu. Putin’in Ağustos 2025’te Alaska’nın Anchorage kentinde düzenlenen zirvedeki amacı, çok sayıda Rus yetkilinin açıklamalarından da anlaşıldığı üzere, Trump yönetimini Ukrayna’ya teslim olması için baskı yapmaya ikna etmekti. Ukrayna hükümeti Amerikan baskısına boyun eğmeyince Kremlin, Trump yönetiminin Rusya’nın yanında aktif biçimde devreye girmesi gerektiği sonucuna vardı.
Trump’ın damadı Jared Kushner ve Trump’ın özel temsilcisi, aynı zamanda New York’un emlak baronlarından biri olan Steve Witkoff’un öncülük ettiği, Amerikan şirketlerinin Rusya’ya geri dönmesine ilişkin görüşmeler de bu çabanın bir parçası. Putin, “savaşın sona ermesinin ardından” elde edileceği öne sürülen fosil yakıt kârlarına ilişkin belirsiz vaatleri bir havuç olarak kullanarak Trump’ın maddi çıkarlarını Rusya’nın stratejik hedefleriyle örtüştürmeye çalışıyor. Böylece Trump’a savaşı sona erdiğini ilan etmesi, daha da iyisi Ukrayna’yı teslim olmaya zorlaması için bir gerekçe sunuyor. Yıllardır süren korkunç çatışmalar, sayısız savaş suçu, öldürülen ya da yerinden edilen milyonlarca insan ve kuşaklar boyu sürecek travma umurunda değil. Trump kendi payını istiyor.
Asıl şaşırtıcı olansa bu rüşvetin ABD’ye, Amerikan şirketlerine ya da iş dünyasının yöneticilerine herhangi bir yarar sağlamayacak olması. Trump’ın yakın çevresindekiler kısa süreliğine zenginleşebilir ancak cinayet ve mülksüzleştirmenin ciddi ticari riskler arasında yer aldığı bir ülkede bu kârların kalıcı olması pek mümkün değil. 1990’larda yayımlanan bir televizyon programından alınan alaycı “maski-şov” ifadesi ve daha doğrudan bir terim olan “şirket yağmacılığı” (raiding), maskeli ve silahlı kişilerin şirket merkezlerini basarak, belgelerde sahtecilik yaparak ya da görünüşte yasal mülkiyet ve şirket yapısı değişikliklerini zorla kabul ettirerek gerçekleştirdiği düzenbazlıkları tanımlıyor.
Trump yönetimi ve bazı Amerikalı yöneticiler, Kremlin açısından anlaşmaların ve ticari sözleşmelerin karşılıklı yarar sağlayan iş birliği fırsatları olmadığını anlamakta başarısız oluyor. Bunlar, Rus elitlerinin karşı tarafı kendi taahhütlerine bağlı tutarken, kendi yükümlülüklerinden vazgeçmeyi kârlı gördüğü anda hiçbir çekince duymadan geri adım atmak için kullandığı araçlardan ibaret.
Rus siyasetçilerin ve devlet görevlilerinin ne denli yozlaşmış olduğunu Batılı bir kamuoyuna anlatmak oldukça güç. Rusya’nın iç içe geçmiş suç düzeneklerine dayanan Bizansvari sisteminin Batı’da gerçek bir karşılığı bulunmuyor.