
Anayasa Mahkemesi 16/7/2026 tarihinde E.2025/144 numaralı dosyada, 24/4/1930 tarihli ve 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu’nun 128. maddesinin birinci fıkrasının birinci cümlesinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verdi.
İtiraz konusu kuralda, yayımlanacak bir yönetmelikle umumi kadınlar ve umumi evlerin tabi olacakları hükümler ve fuhuş yüzünden yayılan hastalıkların, özellikle zührevi hastalıkların yayılmasına engel olacak önlemlere ilişkin düzenlemeler yapılması öngörülmektedir.
Başvuru kararlarında özetle; itiraz konusu kuralla umumi kadınlar ve evlerin hangi hükümlere tabi olacakları, hastalıkların yayılmaması için alınacak tedbirlerin neler olduğu, umumi kadınlar, umumi evler ve bunlara benzer mahallerin kapsamı ve nasıl tahdit olunacağına ilişkin herhangi bir çerçevenin belirlenmeyerek tüm hususların yönetmelikle düzenlenmesinin öngörüldüğü, kuralla idareye sınırları belirli olmayacak şekilde düzenleme yetkisinin tanındığı belirtilerek kuralın Anayasa’ya aykırı olduğu ileri sürülmüştür.
Mahkemenin Değerlendirmesi
İtiraz konusu kural, fuhşa sürüklenen kişilerin maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkı ile doğrudan ilgisi bulunduğundan Anayasa’nın 5. ve 17. maddeleri kapsamında incelenmiştir.
Fuhuş, sosyal ve ekonomik boyutları olan, toplum sağlığı ve ahlaki değerleri üzerinde etkileri bu nedenle yalnızca bireyleri ilgilendirmeyen çok boyutlu bir olgudur. Fuhşa zorlamanın insanlık dışı veya onur kırıcı muamele olduğu hususunda bir tereddüt olmamakla birlikte yetişkin bireylerin rızasıyla fuhuş yapmasının insan hakları açısından korunabilen bir değere sahip olup olmadığı tartışmalıdır. Kişisel özerklik kavramı içinde görülen kişinin maddi ve manevi bütünlüğü çerçevesinde bedeni üzerinde tasarruf yapma yetkisinin bulunması bu yetkisini sınırsız kullanabileceği anlamına gelmemektedir.
Fuhşun yasal bir çerçeveye oturtulması kamu güvenliği ve sağlığının korunması amacına dayansa da bu durum fuhşu insan onuru ile bağdaşır hâle getirmemektedir. Devletin bu konudaki asli görevi, bireyleri fuhşa yönelten yapısal nedenleri ortadan kaldırmak, fuhşa aracılık eden kişi ve örgütlerle etkin bir şekilde mücadele etmektir.