
Ebeveynlerin sosyal medyada paylaştığı ultrason görüntüleri, doğum fotoğrafları, doğum günü kutlamaları ve günlük yaşamdan kareler, çocukların henüz dünyaya gelmeden dijital ayak izlerinin oluşmasına neden olabiliyor. Uzmanlar, çocukların kendileri hakkında oluşturulan dijital geçmiş üzerinde söz sahibi olamadığına dikkat çekerek ebeveynleri uyarıyor: Bir fotoğrafı paylaşmadan önce yalnızca kimin göreceğini değil, bu paylaşımın gerçekten gerekli olup olmadığını da düşünün.
Çocuklarının ilk adımlarını, doğum günü heyecanını, okul başarısını veya günlük yaşamından sevimli bir anı sosyal medyada paylaşmak birçok ebeveyn için sıradan bir alışkanlık. Ancak bu paylaşımlar, çocukların ilerleyen yıllarda karşılaşacakları dijital geçmişin ilk parçalarını oluşturuyor. Üstelik bu süreç bebeğin henüz dünyaya gelmediği hamilelik döneminde başlayabiliyor. Anne ve baba adaylarının ultrason görüntülerini, bebeğin cinsiyetini veya doğum öncesi kutlamaları sosyal medyada paylaşması, çocuğa ait ilk dijital izlerin oluşmasına zemin hazırlıyor.
Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi Okul Öncesi Öğretmenliği Bölümü Dr. Öğr. Üyesi Duygu Yalman Polatlar, çocukların dijital ayak izlerinin yalnızca internette kalan fotoğraf ve videolardan ibaret olmadığını belirtiyor. Polatlar'a göre ebeveynlerin paylaşım alışkanlıkları, çocukların mahremiyet algısının gelişimini ve ilerleyen yıllarda kendi özel yaşamları üzerinde söz sahibi olma biçimlerini de etkileyebiliyor.
Çocuğunuzun dijital geçmişi siz fark etmeden oluşuyor
Sosyal medyada çocuklarıyla ilgili paylaşım yapan ebeveynler çoğu zaman aile yaşamlarından bir kesiti yakınlarıyla paylaşmayı amaçlıyor. Ancak bu paylaşımlar, henüz kendi tercihlerini ifade etme imkânı bulunmayan çocuklar hakkında kalıcı bir dijital geçmiş oluşturabiliyor.
Çocukların mahremiyet anlayışının yalnızca kendilerine anlatılanlarla değil, aile içinde gözlemledikleri davranışlarla da şekillendiğine dikkat çeken Polatlar, kendilerine ait fotoğraf, video ve kişisel bilgilerin sürekli paylaşıldığı bir ortamda büyüyen çocukların bu durumu zamanla olağan kabul edebileceğini ifade ediyor.
Bu durumun her çocukta aynı sonucu doğuracağını söylemenin mümkün olmadığını belirten Polatlar, ebeveynlerin dijital paylaşım davranışlarının çocukların mahremiyet anlayışının gelişiminde dikkate alınması gereken bir etken olduğunu vurguluyor.