Çukurambar, Çankaya / Ankara 0312 284 60 63 info@hayfahukuk.com Pazartesi – Cuma: 09:00 – 18:00

COP31’in ardından: Attığımız taş ürküttüğümüz kurbağaya değiyor mu?

Gündem Karar · Turgut Bayramoğlu 9 dk okuma
COP31’in ardından: Attığımız taş ürküttüğümüz kurbağaya değiyor mu?
Görsel: Karar

Bayburt Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Turgut Bayramoğlu, Türkiye'nin ilk kez ev sahipliği yaptığı COP31 zirvesini yazdı. Antalya'da düzenlenen uluslararası toplantılara dair değerlendirmelerde bulunan Bayramoğlu, konuşulanları, vaatleri ve yerine getirilmneyenleri irdeledi.

Sivil itaatsizliğin ilk savunucusu Henri David Thoreau, Walden’da “Cennetten bahsediyor, dünyayı utandırıyoruz.” diye yazar. İklim değişikliği adı altında yapılan bütün çalışmalarda maalesef iklimden bahsedip dünyayı utandırıyoruz. İnsanoğlu dünyadaki yaşam süresine bakmadan veya bu geçen süreyi yeterince düşünmeden oldukça kibirli davranmakta ve dünyayı istediği gibi değiştirirken, yeterince kirlettikten sonra da temizleyebileceğini sanmaktadır. Dünya bir mucizedir. Dünyada bugün var olan sayısız canlının ve hatta cansız maddelerin milyarlarca yıllık döngüler geçtikten sonra bu hale geldiğini akılda tutmamız gerekir. Bana göre iklimle ilgili konuları ele alırken, doğanın anlaşılmaya çalışılması fakat kolay kolay müdahale edilememesi gerektiği bir şiar olarak aklımızın bir köşesinde bulunmalıdır. İnsanoğlu olarak yaptığımız bütün faaliyetlerin iklim tarafından belirlendiğini bilmeliyiz. Konunun bu boyutta uluslararası toplantılara konu olması ise Antroposen yüzündendir. Yani insanoğlu iklimi ve dolayısıyla doğayı değiştirme kudretine sahiptir. Yaşadığımız seller, orman yangınları, buzulların erimesi vs. bütün iklimsel etkiler ortalama olarak insanoğlunun son iki yüz elli yılda çevresine yaptığı etkilerin sonucudur. Bununla beraber insanoğlunun kritik sınırlar aşıldıktan sonra kaybettiğini geri kazanma gücü tamamen bir soru işaretidir. Şimdi COP31 ne anlama geliyor ona bakalım: Yani yapılanlar bir işe yaradı mı, yarayacak mı?

Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (UNFCCC) kapsamında Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli (IPCC: Intergovernmental Panel on Climate Change) iklim çalışmalarının bilimsel tarafını, Taraflar Konferansı (COP: Conference of the Parties) ise politik tarafını oluşturmaktadır. IPCC’de alınan karalar COP tarafından politikaya dönüştürülmektedir. İlk COP toplantısı 1995 yılında Berlin’de gerçekleşmiş, COP31 ise malumunuz bu sene ülkemizin ev sahipliğinde iki ülkenin işbirliği ile tamamlanmıştır. Yani geride etkileri farklı olmakla beraber otuz adet COP toplantısı geride kalmıştır. Unutmayalım ki, 2015’de Paris İklim Anlaşması’nda bile fosil yakıt lafı geçmemiş ancak 2023 yılında COP28 Dubai'de ilk kez fosil yakıt kavramı sözleşmeye girmiştir. Neden bu önemli çünkü fosil yakıtları gündemin ilk sırasına almayan hiçbir toplantının iklim krizi bağlamında işe yaraması mümkün değildir de ondan.

Antalya’da 9-20 Kasım tarihleri arasında gerçekleşen COP31, görkemli bir şekilde yapıldı ve Türkiye’nin başarılı organizasyonu ile tamamlandı. Katılımın rekor düzeyde olduğu zirveye 196 ülke temsilcisi, 95 ülke lideri, 7 uluslararası kuruluş temsilcisi, 92 binin üzerinde yüz yüze katılım, en kalabalık heyet Türkiye’den olmak üzere (2.950), Brezilya (1.994), Nijerya (1.506), Çin (1.020) ve Endonezya (978) başta olmak üzere çok kalabalık heyetler toplantıda temsil edildi. Kısaca Antalya’da 120 binin üzerinde katılımcı ile en kalabalık COP toplantısı yapılmış oldu. Antalya merkezde Halkın İklim Yürüyüşü adı altında 10 binden fazla katılımcı zirveyi protesto etti. Paris İklim Zirvesi’nden imzasını geri çeken ABD COP31’e resmi olarak katılmazken bazı eyalet temsilcileri ve bazı Demokrat Parti üyeleri katıldı. Diğer iki ülke İsrail ve Myanmar zirveye farklı sebeplerle resmi olarak katılmadı.

Resmi toplantının haricinde alternatif COP toplantıları da yapıldı. Bu toplantılar sivil toplum kuruluşları, iklim aktivistleri, sendikalar, yerli halklar ve yerel topluluklar tarafından organize edilen karşı veya paralel iklim zirveleridir. Genellikle “Halkların İklim Zirvesi” (Peoples' Climate Summit) olarak anılan toplantılarda ise resmi süreçlerin yetersizliğini vurgulayan, müzakerelerin yetersiz olduğu, fosil yakıtlardan çıkış konusunda bağlayıcı kararların alınmadığı, özellikle petrol şirketlerinin iklim mücadelesi konusunda yıkıcı lobi faaliyetleri ele alınmaktadır. İklimle mücadele sadece teknik bir konu olmadığı için bu alternatif toplantılar iklim adaleti bağlamında insan hakları, emek hakları, toplumsal cinsiyet eşitliği ve tarihsel sorumluluk gibi farklı boyutlarla ele alınmaktadır. Bana göre de olması gereken gerçek günden bu alternatif toplantılardır.

COP31’in magazin tarafı da hiç fena değildi: En ünlü iklim aktivisti Greta Thunberg’in gelmesi başlı başına bir ilgi odağı olurken, Türkiye’den Antalya’ya bu zirve için giden sinema yıldızları ve milli sporcular toplantıları renklendirdiler. Milyarderlerin zirveye 87 özel jetle gelmesi de ayrıca hem ironik oldu hem de haklı olarak çok fazla eleştirildi. Yani yapılan hesaplamalara göre COP31’in karbon ayak izinin yaklaşık 85 bin ile 100 bin ton karbondioksit eşdeğeri olduğu iddia edilmektedir. Özel jetlerin bu konudaki sembolik önemlerine dikkat çekmek gerekir. Şimdi en başta yaptığımız alıntıya geri dönebiliriz: İklimden bahsediyoruz fakat dünyayı, bilimi ve vicdanları utandırıyoruz.

EMİSYON KAYNAKLARI

Haberin devamı kaynağında Bu haber Karar tarafından 20 Kasım 2026, 18:08 tarihinde yayımlanmıştır. Tüm hakları kaynağına aittir.
Devamını oku
Gündem haberleri

Hukuki bir sorununuz mu var?

Uyuşmazlığınızı dinleyelim, haklarınızı ve izlenebilecek yolları birlikte değerlendirelim.