
Marmara Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ali Satan, Birinci Dünya Savaşı'nda Medine'yi 2 yıl 7 ay savunan Fahreddin Paşa'nın askerî dirayeti ve liderlik özellikleriyle İngilizlerin de saygısını kazandığını söyledi.
Marmara Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ali Satan, Birinci Dünya Savaşı sırasında Medine'yi 2 yıl 7 ay boyunca savunan Fahreddin Paşa'nın askeri dirayeti ve liderlik özellikleriyle İngilizlerin de saygısını kazandığını belirterek, "Fahreddin Paşa'ya karşı büyük bir saygı olduğunu söylemem lazım. Karşılarında çok ciddi bir askeri deha olduğunu düşünüyorlar." dedi.
Satan, İngiliz arşivleri üzerinden Fahreddin Paşa'nın Medine müdafaasını ve İngiltere'nin bölgedeki politikalarını AA muhabirine değerlendirdi.
İngilizlerin 19. yüzyılın son çeyreğinden itibaren Osmanlı halifesine alternatif arayışına girdiğini anlatan Satan, İngiltere'nin Hindistan'a uzanan ticaret yolu üzerindeki çıkarlarıyla uyumlu hareket edecek ve İslam dünyasını etkileyebilecek alternatif güçler oluşturmayı amaçladığını ifade etti.
Bu kapsamda İngilizlerin Hicaz'da etkili olan Şerif ailesiyle temas kurduğunu belirten Satan, Birinci Dünya Savaşı sırasında Mekke Şerifi Hüseyin'in Osmanlı Devleti'ne karşı harekete geçmesi halinde kendisine bir Arap krallığı vaadinin söz konusu olduğunu ifade etti.
Osmanlı yönetiminin bölgedeki gelişmeleri yeterince okuyamadığını dile getiren Satan, "Gelişmelerden şüphelenen devlet, bölgeye Fahreddin Paşa'yı komutan olarak gönderdi. Fahreddin Paşa'nın Medine'ye gelmesiyle beraber yaptığı ilk temaslardan sonra hemen yazmış olduğu raporlarda Şerif Hüseyin'in bir isyan hareketi içerisinde olduğuna dair tespitlerini merkeze bildiriyor." dedi.
Satan, 1916'da başlayan isyanın Mekke ve birçok bölgede etkili olmasına rağmen Fahreddin Paşa'nın askeri dirayeti sayesinde Medine'nin ele geçirilemediğini belirterek, Paşa'nın savaşın sonuna kadar şehri ve Hazreti Muhammed'in mescidini ve türbesini korumayı başardığını söyledi.