
Emekli Büyükelçi Mehmet Fatih Ceylan, Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan Mekke Antlaşması’nın Türkiye’yi olası bölgesel çatışmalarda nasıl bir yükümlülük altına sokabileceğini değerlendirdi.
Emekli Büyükelçi Mehmet Fatih Ceylan Cumhuriyet’in sorularını yanıtladı.
- ABD Başkanı Trump yenilgiden sonra çıktığı ilk yayında “ABD halkındaki İsrail hoşnutsuzluğu”na dikkat çekti. Demokratların başkan adayı için öne çıkan bir ismi dahi yokken Trump’ın yenilgisini siz nasıl yorumluyorsunuz?
Trump’ın vaadi süren savaşları bitirmekti ama İsrail ile birlikte İran’a karşı savaş başlattı. Savaş sonrasında kendisine oy veren kitlelerin de hayat pahalılığıyla karşılaşması, gıda ve özellikle yakıt fiyatlarının yükselmesi bir araya geldi. Bir başka etken de Ukrayna’ya olan desteği neredeyse ortadan kaldırması, Ukrayna’nın yükünü Avrupalı müttefik ülkelere bırakması. Trump’ın bu tutumları, Cumhuriyetçiler arasında dahi tepkiye neden oldu. Kasım ayında ABD’de yapılan ara seçimler sonucunda Ocak 2027’den itibaren Trump’ın elini kolunu bağlayacak bir tablo ortaya çıktı.
- Cumhuriyetçilerin veya demokratların başa gelmesi ABD politikasında büyük fark yaratır mı, İran’a savaşı yalnızca Trump ile ilişkilendirmek ne kadar doğru?
ABD politikalarındaki dönüşüm Trump ile çok kötü biçimde tezahür etti. Müttefik ülkelerde oluşan ABD’ye karşı güven kaybının aşılması kim gelirse gelsin kolay olmayacak. ABD’deki dönüşümün konjonktürel mi, yapısal mı olduğu yönündeki görüşler farklı. AB’de yapısal bir eğilim olduğu görüşü ağırlık kazandı. Avrupa’nın yorumu bence doğru. ABD’nin dışarıya dönük politikası Demokratlar iktidara gelse dahi radikal biçimde değişmez. ABD’de 2000’lerde başlayan birinci Trump döneminde çizgilerini daha net gördüğümüz, Biden döneminde devam eden, ikinci Trump döneminde “azgınlaşan” bir yaklaşım var. Demokratlar başkanlığı da alsa köklü bir değişiklik olacağını varsaymak için somut bir neden yok.
- Seçim kaybında savaş başlığı öne çıkıyorsa bölgede ne bekleyebiliriz?