
Nörobilim ve psikiyatri dünyasında insan beyninin en gizemli merkezlerinden birini aydınlatan tarihi bir projeye imza atıldı.
Beynin derinliklerinde yer alan ve hareket kontrolünden karar alma mekanizmalarına, duygu durumundan bağımlılık süreçlerine kadar hayati işlevleri yöneten "bazal gangliyon" bölgesinin bugüne kadarki en kapsamlı haritası çıkarıldı. ABD Ulusal Sağlık Enstitüleri tarafından 500 milyon dolar bütçeyle başlatılan BRAIN Girişimi Hücre Atlası Ağı (BICAN) kapsamında yürütülen çalışma, Cell ve Neuron başta olmak üzere altı saygın bilim dergisinde yayımlanan 26 bilimsel makaleyle bilim dünyasına sunuldu.
Dokuz ülkeden yüzlerce araştırmacının ortaklaşa hazırladığı ve 25,5 milyon beyin hücresini içeren bu dev veri tabanı, Parkinson, Huntington, şizofreni ve bipolar bozukluk gibi nörolojik ve psikiyatrik rahatsızlıkların hücresel düzeyde anlaşılmasında yeni bir dönem başlattı.
76 MİLYON YILDIR KORUNAN 61 ORTAK HÜCRE TİPİ TESPİT EDİLDİ
Araştırma ekibi; altı insandan alınan 21 milyon beyin hücresini, makak ve marmoset maymunlarından elde edilen milyonlarca hücreyle karşılaştırarak türler arası evrimsel bir harita oluşturdu. Yapılan analizlerde, primat türleri arasında 76 milyon yıl boyunca değişmeden korunan 61 farklı beyin hücresi tipi saptandı.
Çalışmada yalnızca hücrelerin beyindeki konumları değil; DNA modifikasyonları, gen ifade (ekspresyon) biçimleri ve elektriksel aktiviteleri de kayıt altına alındı. Allen Beyin Bilimi Enstitüsü biyoinformatikçisi Michael Hawrylycz, oluşturulan bu veri tabanının tüm insan beynini eksiksiz haritalamak için temel iskelet görevi göreceğini belirtti.